Mechelen Anno 1745

met categorie:  
Beeldbankmechelen is een ongelofelijke schat aan informatie over onze schone stede. Vandaag stuitte ik op een Engelstalige kaart uit 1745, met Engelse benamingen van de straten.

Mechelen Engelstalige kaart 1745

Enkele opmerkelijke zaken ...

- Het stadhuis is natuurlijk waar we nu de Post kennen.
- Er staat een waterput op de Grote Markt
- Het schepenhuis wordt 'Old Palace'
Bleekstraat
Bleekstraat

- Sommige straten waren moeilijk te verstaan voor Engelsen, dus staat er bvb. Zeelstreet (Zelestraat), Nookstreet (Nokerstraat), Steestraat (Standonckstraat was Steenstraat), ...
- De buurt van Den Ham, wordt gewoon benoemd als 'Most of this quarter is called Ben Ham'
- De Dobbelhuizen heten hier zonder discussie 'The Double Houses', de Tichelrij ook trouwens.
- De Reuzenstraat wordt kortweg 'New Street' genoemd, terwijl de huidige Rik Woutersstraat wordt benoemd met 'Turfstreet', de blokstraat wordt omgedoopt tot 'Stock Street'. De Sint-Janstraat wordt 'Bermhertigheyt' genoemd, waarschijnlijk naar de Berg van Barmhartigheid of het Pandjeshuis, dat in het Hof Van Busleyden was gelokaliseerd ?
- Adegemstraat wordt verkort naar Degenstreet, de Hoogstraat heet hier echter 'Brussels street'
- De Melaan en Jef Denynplein, heten hier gewoon: 'Bowling Ally'. Werd in de XVIIIe eeuw Bowling gespeeld ? Neen meer dan waarschijnlijk is dit gewoon een vertaling van 'Bochtig straatje'.
- We hebben natuurlijk de Bruel, maar ook de 'The Old Bruel' (huidige Boucherystraat en Leermarkt)
- St Anne's chapel is nog duidelijk herkenbaar op de huidige Haverwerf.
- De Kraan op de Kraanbrug is duidelijk getekend, een Windmolen in de Heihoek

Melaan
Melaan
@ peter :
Je moet eens op de vestingen kijken.
Overal staan er kanonnen...

Geweldige kaart !

Ge moet ook eens gaan kijken naar dat antiek-boeken/kaarten-winkeltje onder den Toren.
Er is blijkbaar stillekensaan terug meer belangstelling
voor oude boeken en kaarten.

Tiens, hoe zou dat komen ? Bizar, bizar...

;-D
Ik ben gek op oude kaarten, maar deze kende ik nog niet...
@peter -
old palace : oud paleis van de Grote Raad.
De turfstraat was toen inderdaad de naam van de R.Woutersstraat, werd nog uitgelegd tijdens de Leermarktwandelingen.
De "Degenstreet" is vermoedelijk een verengelsing van deigemstraat.
Die bowling ally heeft me altijd geïntrigeerd, je opmerking over gebogen straat houdt misschien steek, maar staat er misschien niet "bending ally"? Dan ben je juist - een vergrootglas gebruiken, maar ik heb thuis een kopie en daar staat ook bowling ally op zo te zien. Maar een loep heb ik niet.
Let ook opde naam van de lakenhalle : the PRISON. Ook correct.
De lange hairgracht heet Long Hay Market
Men zet the court house naast de huidige stadsschouwbrg en daarvoor : the jesuits.
Kan jij met een loep lezen hoe de Bleekstraat heet? Ik zoiets als Biegret House en er staat ook een verwijzing naar "the Nassau house.
Aan iedereen, je hebt geen loep nodig, om de kaart te bekijken:
Klik op http://www.beeldbankmechele...
En klik dan op het loepje, op de webste van de beeldbank ...

@rudi:
- Er staat wel degelijk Bowling Ally op de Melaan hoor. Nu is Ally hetzelfde als Alley, dat staat voor straat of steeg. Bowling daarentegen ...
- Die Bleekstraat dat is moeilijk, dat wordt zoiets als: 'Bicyrel House' maar daar snap ik niets van. Ik plaats een detail hiervan bij deze post !
Wat me ook opvalt:
- Louvain gate: werd de Hanswijkpoort ooit Leuvense poort genoemd?
- Brussels street: Hoogstraat...
- een groot kruis en waterput(?) op de Ganzendries...

Boeiend om de kaart te bestuderen...
Inderdaad Jan, allicht een waterput op de Ganzendries.
Het verlengde van de Lange Nieuwstraat heet 'RaembergStreet'. Iemand een idee van de oorsprong ?
viel ook op:
de geometrisch getekende tuintjes...Netjes opgedeeld in symmetrische patronen...
Raembergstraat is waarschijnlijk de Ravenbergstraat...
Raemberg zou een verbastering van Ravenberg kunnen zijn.
(volgens Van Caster).
In 1851 (na het maken van deze kaart dus...) werd de ouwe naam Ravenberg terug in gebruik genomen.
Dat klopt Jan, volgens van Caster p 226. Alleen staat op de kaart RaembergStreet op de plaats van de Lange Nieuwstraat. Misschien een onnauwkeurigheid ?

De geometrische tuintjes zijn misschien ook invullingen van de kunstenaar ?
...vermoedelijk Peter - ik denk ook dat het een onnauwkeurigheid is...

Ik denk inderdaad eveneens dat de getekende tuintjes 'creatief' werden ingevuld door de cartograaf - maar waarschijnlijk zijn ze toch gebaseerd op de 'tuinontwerpen' van die tijd. In die zin, is het wel historisch 'verantwoord'.
Ik dacht mij te herinneren dat de Hanswijkpoort ook wel Leuvense poort wel genoemd, net zoals de Nekkerpoort ook wel de Diestse poort genoemd werd.
Zie ook de voorbije
http://blog.stadmechelen.be...
Daar staat inderdaad de bevestiging.
Zulk een kaart is aandoenlijk en doet mij bijna denken aan onze hedendaagse striptekenaars. Het prachtige ( ? ) vind ik de opzet van de haart: je hebt een aantal belangrijke huizen/paleizen/kerken en die worden dan getrouw... ahum... nagetekend en al de rest worden dan mooie trapgeveltjes. Samen met de we-doen-toch-ons-best vertalingen van de vlaamse straatnamen gaat het zowaar iet sprookjesachtig worden! Ik heb een boon voor deze historische kaart!
Heb alles eens onder de loep genomen. Enkele bemerkingen :

1. Wooden bridge : Kraanbrug
2. Gray Friars : Grijze zusters/broeders
3. The Shambles : Steenwegstraat
4. The Meadow : Heembeemd (weiland)
5. Raemberg Street : Lange Nieuwstraat = onnauwkeurigheid.
6. Cow Street : Koeistraat, maar wat verder = Corn Street !!!
7. Archers Garden : Schuttershof
8. Draw Bridge : Trektangbrug

??????

1. Bicyrel House
2. The King's Magazine (Keerbergstraat?)
@luc: Ik vind het zelf ook een geweldige kaart, al was het maar voor Marketing redenen van onze schone stede ... :-)
@Jos:
- Shambels staat voor Vleeshuis. Zie
http://en.wikipedia.org/wik...(York)
- Cornstreet of Cowstreet, is gewoon een vreemde manier van de letter 'w' te schrijven.
- The King's Magazine ?? Misschien gewoon een klanknabootsing, waarbij de Britse kunstenaar, er maar een King's Magazine van maakt ?
@peter: op deze kaart uit 1594 zie je op de Ganzendries nog een vijver:
http://www.beeldbankmechele...
Als ik me niet vergis, heeft Roger zich 's geamuseerd op beeldbank door van elk detail van deze kaart een screenshot te nemen en ze vervolgens weer aan mekaar te plakken.
Klopt Kazamel, en het resultaat mag er zijn !
boeiend!
Peter,

Begin jaren zeventig kon ik met de hulp van een oud klasgenote van mijn eega die toen in het Stadsarchief werkte, deze kaart buitensmokkelen (mits terugbezorgen vanzelfsprekend) en ze met de fotografische middelen waarover ik in mijn werkplaats beschikte te reproduceren. Ik heb ze op een iets kleiner formaat laten afdrukken op ARCHE-papier. Een soortement handgeschept papier van een zeer goede kwaliteit. Vermits je zo in de wolken bent over dit grafische pareltje krijg je ze van mij gratis voor niks. Mensen met dezelfde belangstelling and all that shit.
Blijft alleen het probleem hoe we met elkaar kunnen in verbinding komen zonder teveel pottenkijkers en anderen ook belangstelling veinzenden? Ik heb tenslotte nog slechts een beperkt aantal ter beschikking.
Laat, indien het je interesseert, de Sherlock Holmes in jou maar eens flink aan het strategische deel werken en uitvlooien hoe we dit gaan afspreken.
Ik veronderstel dat mijn mail-adres teveel gieren zal lokken.

Jef Van Ransbeeck
In dank aanvaard Jef ...
@Jef : Het is inderdaad een prachtexemplaar, waaruit een schat aan informatie te halen is.
Indien je een exemplaartje teveel zou hebben, zou het me, als Mechelaar en liefhebber van Oud-Mechelen, ten zeerste plezieren.
We zouden eens een avondje Mechelen gekeuvel kunnen inlassen, waarbij we met het groepje Mechelen-lovers eens nader kennis kunnen maken.
Ik ben zeker dat daar een aantal zeer interessante babbals uit kunnen groeien.
De interesse hiervoor is er alvast Jef...
Bedankt voor dit genereuze voorstel.
Hoe spreken we af?
Aan Jan Govaerts en Jans,

Spijtig beste bloggers maar mijn exemplaren zijn nu op een klein aantal na reeds de deur uit. Ik moet hier een stop aankondigen want die exemplaren die nu nog in mijn bezit zijn moet ik reserveren voor een andere gelegenheid. Zoals mijn grootje altijd zei : 'As't geld oep is, is't koken gedaan!'.
Zo is dat... Géén probleem hoor.
Alleszins toch bedankt voor het voorstel.
is het niet mogelijk om een kwaliteitskopie te maken??
Mag dat ?
Ik wil niet moeilijk doen, maar met mijn bescheiden juridische kennis vermoed ik, denk ik, neen, weet ik dat Peter de juiste vraag ('Mag dat?') stelt. Neen dus... Dus toch oppassen geblazen me dunkt.
Er is een groot verschil tussen mogen en doen, he Marc.
Vloeken en steekpenningen aanvaarden mag ook niet, en sommige mannen van 't stad ...... :-)
Zolang er geen handeltje opgezet wordt met zulke kaarten, denk ik niet dat iemand er aanstoot gaat aan nemen.
Wie is er in dit geval rechthebbende op gebied van auteursrecht ?
Ik denk zelfs dat de auteursrechten toen nog niet eens bestonden en dat deze rechten dus, net als bij klassieke muziek, van geen tel zijn.
Vervallen deze niet na 50 jaar ?
De tekenaar van de kaart gaat het zich alvast niet meer aantrekken.
Gezien de kaart dateert van 1745, is de kans zeer klein dat de man nog leeft :-)
Bovendien is zo'n kaart publiek erfgoed.
Het gaat hem bij de meesten ook niet om het object, doch om de schat van informatie die erop staat.
Ik zou dus zeggen : copiëren maar !
voor een goeie kopie wil ik zelf nog betalen, maar voor een hoge oplage wilemen we misschien even polsen bij gulle geldschieters...
@ Jef
Ik ben in het bezit van een kaart (wit/zwart) met als afmetingen : 45,5 x 34,5 cm(binnen de aflijning/kader)en met als tekst :

"Mechlen, or Malines the Capital of one of the ten Provinces of the Netherlands in Brabant an Archbishoprick, situated upon y DYLE.

For M. Tindal's Continuation of Rapin's History of England.

Is dit een kaart waarover u het heeft?
@Nys Jos: Jos, Roger kan ze misschien terug inkleuren :-)))
Beste Jos,Dfons,Jan Goovaerts, Marc HENDRICKX, en Peter (de laatste vijf die reageerden.

Natuurlijk zijn er gelukkig wetten die verbieden misdaden te begaan.
1- Mijn halsmisdrijf gebeurde in de beginjaren zeventig.
2- Copyright zal ik aan de heer Tindall niet meer verschuldigd zijn. Trouwens dan moeten de Britten de helft van hun musea maar terug naar Griekenland of Egypte en India sturen.
3- Het lieve kind dat mij die vriendendienst bewees heeft daar nooit enig nadeel bij ondervonden.
4- Jos de kaart die jij bezit is volgens mij - en dat kan ik na een kleine oogopslag zo bevestigen door het feit dat ik er een merkteken in aangebracht heb - wel degelijk een exemplaar van die aan vrienden en kennissen GRATIS VEURNEET VEURNIKS uitgedeelde kaarten.
Ik ben wel te weten gekomen dat een Mechelse handelaar (stamineekennis zeg maar) aan wie ik een vijftal exemplaren geschonken had, hiervan gebruik heeft gemaakt om ze aan liefhebber ingekaderd te verkopen aan een serieuze prijs. Boeddha zij geprezen... zonder dat hij mij één frank heeft doorgespeeld. Onze vriendschap stond dadelijk op een niet meer noemenswaardig pitje.
5- De loodzware feiten in het requisitoor kunnen mij geen fluit meer schelen want dit halsmisdrijf is, 35 jaar na datum, de rechtbank met zijn onoverkomelijke achterstand toch niet meer de moeite waard.
6- Lieve goedmenende medeburgers en alle andere Belgen Heil!!!
Zullen we deze triviale materie hiermee afsluiten???
Het is maar om te zeggen dat ik zo een
originele handgekleurde kaart bezit!
@jef; uw verschrikkelijke misdaad verdient navolging en wat betreft stamineekennissen maan ik u aan beter volk te kiezen.
:-)