Mechelse woordjes

met categorie:  
Bij ons thuis werd vroeger nooit 'schoe vloms' geklapt, maar plat Mechels.
Ondanks het feit dat we dat nu nog doen, zijn er met de generatie van mijn ouders en grootouders toch een groot aantal Mechelse woordjes verdwenen.

Ik herinner me ze nog wel, maar ik hoor ze niet meer, of nog heel uitzonderlijk, in de omgangstaal.

't Is ne mettekou.
Da's nen borepastoer.
Amai, wa ne pottefeir.
Da's nogal ne kleudde.
Maane fokker sta schief.
Wa lei mau musaazer ?
Da is e gat in maane palto.

Wie vult het lijstje aan ?

In Mechelen noemen ze toch zo van die petieterig klein rode beestjes (precies rode puntjes) die op ne muur kruipen toch : Mierzeikers...

En ik heb het niet over een lieveniersbeesje...
Sportartikels:
nen bouchkamaréé
schôfferdaane

Vleeswaren:
oerkrabbe
Sûppéétte

Schelden:
Goa êt presees êlleze péérren oepgefret ..
Ik heb hier het Woordenboek van het Mechels dialect staan, samengesteld door Hendrik Diddens, de grootvader van mijn echtgenote. Ik spreek het zelf niet, maar kan wel 't opzoeken, want:
Die zukt die vindt,
die schèt, die stinkt
@ Jan G. :

Kijk hier eens en indien nodig, verbeter het of breidt het maar uit...

http://mapt.stadmechelen.be...
Wat zeggen ze eigenlijk in Mechelen tegen een "Wip" ?

Is dat ne "Kweeker" ?

Bij ons thuis noemde ze dat altijd ne "Kweekwak", maar dat kan misschien gezegd zijn tegen ons omdat we toen nog heel klein mannen waren...
't is te zien welke 'wip' je bedoelt :-)
In het normale geval zeggen ze hier een wipplank.
Voor al diegenen die bij het woord "Wip" vieze gedachten krijgen...

Dit bedoelde ik...

http://www.dbnl.org/tekst/c...
Heb met laten wijs maken dat 'tegen de buis stampen' mechels is voor: 'laten we er nog ene bestellen'. Kan iemand mij dat bevestigen?
is hier er een "boekserink''heitekeis''karnulle'mischien kan ik er nogeen paar herdenken,zoogao als ik volleidig wakker ben,het is he nog ma half neige.
Toch geweldig, he, oem Mechels te hoere klappen vanoot Amerika...

:-D
Hei is er nog ien da moa matant veul gebreukte,en et zeet er oat da ge er enkele in het mechels bestuur et,et woard is "jammenkloete".dadis wel gie schoe woard, ma tis tog mechels,ikem et dikels genoeg goerd as ik klaon was.
Ist giene "Janmenkloete", Louis ?
Of "Iene van maon voete" of zoiet ?

:-D
@ Jan Goovaerts :
Gij woont in de Geerdegemstraat, he ?
En dat ligt op een boogscheut van Zemst...

Dit vind ik ivm "Kleudde" :

...De mythe van de spookfiguur leeft nog voort, want de Larenaars noemen de mensen van Zemst-Bos nog dikwijls de Kleudde-dragers...
wel.dadis hoa ik het altaot goerd em.
Ik wil niet denigrerend doen, maar is het Mechels voor nen BH of nen Bustenhouder gene "Tettenkabas" ?
@gimycko: téttegareel of oek tettagére,da hemme kik al veul goerd.
of een tettegarage
Hahahahahaha...

De Louis is op dreef !

Hahahahahaha...

:-D
Gimycko, in Meichele zegge ze teige 'n wip gewoen 'n wip. K'em et noet ni anders geweite. In 't park an 't aot chalet stonne er vreuger zoe'n twie, vlak vui de boesjkammerees
Neije Gimycko, Louis ei gelaok: t'is "jammenkloete".
bedankt Roger,ge zewel dakik nog almoa mechels nog ni vergeite zen,en ik meut de bloggers daveu bedanken want die brengen et allema trug.
Louis, de Shashi blaft nu toch ook al in het Mechels, zekers ?

LOL

(Shashi, dat is toch den hond van de Louis of heb ik het verkeerd ?)
Shashi is inderdaad mijn Hondje maar die bark niet veel (engels of mechels)hij word redelijk oud (14 jaar)en ik weet niet hoelang ik hem nog zal hebben.
@ Wilko :
Kan of wil jij of je echtgenoot dit artikel eens bekijken en eventueel uitbreiden of verbeteren :

http://mapt.stadmechelen.be...
ik hem weer aant schagelen geweest met de jake om knikers en daarna doen we poteke stamp samen
"Z'hemme da mens dar getrakteird oep geirnoot"
"Ma da mens meuzzelde te veul"
'nennont'die 'blaft'niet, die 'barkt' niet, maar die 'BAST' in Mechelen; En ne kludde is ne nekker ... As ge teveul gesmourt êt dan bastte gelak nennont!!!
Ok eddy,ik zal shashi zeggen dat hij niet meer mag Barken,maar dat hij moet leren te Basse (en int mechels)
En knikkers zen merrebolle en wie da maan beekes wilt winne zal mutte loepe waa te weg geloak is en springe waatem ongeloak is.

@eddy : past ma oep da e ni oep aven ont zenne sjeit trapt, want dan bast em ni, ma a bèt of a jenkt.
... as mennen nont in mên poete moest boâte zaujek nogal krêsse zenne ...
Seg Shashi13 toon asdaddek nog in sgotlant woende dan spraake wêlle daa van 'The Joe Ass of Ee' en van Shitting Bull' dâ zulleze ba jêlle oek wel anders ôôtspreike zeekerst?
... De lejauw is ne schamateûr ...(eddêm?)
Van mijn vader dikwijls gehoord : 'nen huchel'.
Is dat geen klein hoopje? Ik moest soms springen over den huchel.
En ik ging veel spelen in 'den beumd?'.
Waar nu de Nekker is
'nen oechel' is een struikje en 'nen bempt'(beumd ?) is een beemd.

Daa kunde me jaan 'neuts' ni in roâje ...
Gaole moet ni zoe oempasjenteg zaon mè ee vanalles onderien te schraove want da weurt ee nen èchten nulsefrot. En nao geun-ek me oepzjakke want 'k moet nog everans eine.
Vwala rogeij, ên kêutte samevattingk:

Basse = Blaffen
Bempt, beumd = Beemd.
Boekserink = Bakharing
Bouchkamaréé = Schommel
Schôfferdaane = Ijsschaatsen
Een wip = de liefde bedrijven
Een Wip = Doel voor handboogschutters
Een wip = wipplank
Geirnoot (Gêrnot) = Garnaal
Meuzzelde = Verkruimellen
Heitekeis = Brusselse (stinkende) kaas
Jammenkloete = Onbenullige schurk
Karnulle = Vijgen, Dadels (of Mispels te Putte)
Kleudde = Nekker (in Suske en Wiske album : De Zwarte madam)
Knikers, Mêrrebolle = Knikkers
Kweeker = Teler
Neuts = Fiets
Nulsefrot, Utsêpot = Warreboel
Oechel = Struikje
Oempasjenteg = Ongeduldig
Oerkrabbe = Kopvlees voor de soep
Sûppéétte = Zwezerikken (groeihormoon)
Presees = het lijkt wel
Petieterig klein rode beestjes = Mierzeikers
Poteke stamp = Volksspel
Schagelen = Verhandelen
Schamateûr = Goochelaar
Tettenkabas, téttegareel, tettagére, tettegarage = Bustehouder
Trakteiren = Aanbieden

Spreekwoorden:

Die zukt die vindt, die schèt, die stinkt!
Tegen de buis stampen = Laten we er nog ene bestellen (Niet bevestigd)
Bedankt Eddy, voor enkele stichtende woorden waarvan de meeste bloggers het bestaan zelfs niet vermoeden. Bagevolg kannek oek ni achterblaove.

apekloete = paardenstoofvlees
bamboesjeur: feestbeest dat veel drank verzet
bedeurrevendans = verwend kind
begaonepis = kleurstof die door de stoelmakers gebruikt werd
kuiteraak = pook om in de stoof te keuteren
kijskop = Hollander
kop-en-gat of kop-en-kloete = een dikkerdje met korte beentjes
kwijk = grote mond
aodpeikesôôs = bejaardentehuis
pjèdseir = paardenhaar
schijresleep = man die op de markt stond of die van deur tot deur ging om messen en scharen te slijpen.
scheullebèd = schalieberd: ongeschaafde dennenhouten plank
pjijroeg = spiegelei
pjijrentsjoeker = iemand die op de paardenrennen gokt
snelzaoker = oude vrouwenonderbroek met open kruis
ôôtzjoebere = gulzig uitdrinken
De Damdemarees: Dames van Maria (vroegere Colomaschool)

Spreekwoorden:
Da trekt er zoevuil oep gelak mao gat oep de Deigempout (Adegempoort) = dat gelijkt er helemaal niet op
Eemand ziep an zaonen bôôk straoke = iemand vriendelijk afwijzen
sô = sajet
schanullekes = pijpajuintjes
schree = binnennaad tussen de benen van een broek (z'n schree was kapot)
een mô : een made , een worm
ardavou ! = opgelet, pas op
enkel (inkel) geld = pasmunt, klein geld
een arleusjekas = horlogekast, klokkenkast
een begankenis = samenloop, toeloop
nen twiezak = een onbetrouwbaar iemand
beuntje roaze : baantje glijden
ne roachel : een vensterbank
kop-en-gat zeiden we in het dorpke waar ik vandaan kom in Zuid-Holland ook, voor een klein dikkertje.

plezant om te lezen! Heb gemerkt dat er toch wel een paar woorden bij zijn die ik toch ook gebruik. (tot ergernis van ons moeder ... die daar natuurlijk geen kneit van verstaat...) ;-)
"In 't park an 't aot chalet stonne er vreuger zoe'n twie, vlak vui de boesjkammerees"

Neuffest da rongd spel mé die bangskes.
"En ik ging veel spelen in 'den beumd?'.
Waar nu de Nekker is"

Pertang was den bemt ba oengs aan de polderstroat.
Het allereerste Mechelse woord dat ik hoorde toen ik hier in 1980 kwam wonen was... jeirbêzen....
En o.a. ook een tès (zak in een jas of broek) was voor mij een nieuw woord...
Achter den bempt achter de Polderstrèt ware geloevek oek de bibbelebommelse bèrrege.
En vlakbaa Garaag Schippers, den Bemd ent kot van de Kattekesman...
'flakboa' gimycko 'flakboa' 'k begink te geloeve azdaddgoa ginne Mêcheler zê zenne!
Geboren en getogen, Eddy, behalve spraken ze bij ons thuis gien Plat Mechels...
As ge zee waa da Van der Maelen Genez vastgelankt êi, zoude ieder gan poaze dadderen bêrauw in 't staufstreutje nis in pleuts van in de koejstrêt!
ge doodda best gimickouw, aproppouw kende gâ ne mêttekauw?
@ eddy :

kzen hie met deze lest begonne...
Vult die-e is aon...

http://mapt.stadmechelen.be...

as ge gusting het, zenne...
eddy:ne METTEKOU kenn ekik wel ma ne MéttekouW ni.Was da?
Fonetisch hé echte Mecheleir wij zeggen er toch een 'w' achteraan! Of ni soems?
Wij zeggen ook meer 'Waddisda' i.p.v.'was da'
Hou er wel rekening mee dat de Mechelse dialecten enorm konden verschillen van plaats tot plaats. In enkele gevallen was er zelfs een verschil van uitspraak over een afstand van slechts enkele straten ...
Iel zjust Jackie, ne mêttekauw die kennekik oek ni, ma wel ne mèttekou.
En Gimycko, trekt et a ni aan as ze ba ao tôôs gie plat Meichels klappe... nemand is perfect !
@ eddy : Dat is nog zo iets...

Hoe ver ligt Noord van Zuid en Oost van West in Mechelen ?
Als ge daar tegen Walem woont (Grondgebied Mechelen) of ge woont aan de Mahatma Gandistraat (Grondgebied Mechelen)...

Hoe ver is dat van mekander ?
gimyck,
Ik hou wel de 'mechelse woordjes' bij die op deze topick vernoemd zijn. Ik zal (indien de lijst nog veel moest aangroeien) van tijd tot tijd deze verzameling wel posten; Voorts snap ik niet wat U bedoeld met medewerken aan Uw topic (Uw url) . Ik werk wel graag mee, maar weet niet goed hoe ik dat moet doen ...
@eddy: yup, plus da wij joenkhèd in de jaren 70 oek veul antwarps probeirde te klappe. Da was "fak" toenst.

Kattekesman ... arrèbegot!
@ roger :
Int college hemme z'ons liere klappe int schoen vloms.
Allee, int ABN...
@ wide-o :
twas fak om ollands te klappe toen da we den holland kosten pakken oep den TV...
Ik ben (in de tijd) verhuist van de Liersesteenweg naar Muizen, het dialect verschilde enorm. Het dialect van de galgenberg en het dialect van de Zelestraat, ook al zoiets. Natuurlik zijn vandaag de dialecten vervaagd, onze kinderen praten altijd meer en meer AB. De dialecten van toen zijn nog slechts uitspreekbaar door 'stokoude' Mechelaars. En daar moet ik (hopelijk voor mij toch) nog enkele jaartjes op wachten ...
veu moo nie, ik was nen ingeweike keiskop. Allé, wel int moederôôs gebeure zenne, maan avers wôre ollands.
(ssst)
@ eddy :
We kunne oek rappeleire int Engels...
Da verstao serrewoureg toch iederien...
Me of zonder ondertitels !
@ wide-o :
En drinkte nog altaod... Amstel bie-ier ?

LOL
Ne keiskop was nen êremme nollandse soldaat die bâ gebrek an nen nêllem ne keisveurm oep zênnen appel moets zette begot!
Zemme genoeg mé maa gelache, zwoagt stil. Kem rap genoeg Mechels geliert. Oek int college, mor oep de koer (allé, woar dagge mè biekes spelt, ni op dien andere koer)
Het is weer leuk in Mechelen...

LOL
@ eddy :
Mechelen Mapt (of de digitale stadsgids) is niet van mij maar van alle Mechelaars.
Het is ne soort van Mechelse Wikipedia met dezelfde achtergrond en mogelijkheden.
Als je wat weet of fouten ziet, verander het, verbeter het of open een nieuw item.
Spâve kan oek gûbbele zen.
Wide-o, da-d-is veu van te geubbele!
En vè spàve (spààve, spaove) of geubbele bestat er oek nog e schoe Meichels gezegde : "ouver z'n toeng kakke"
Deftig Meichels dajenteige is "ouvergeive"
En nao geunnek seffens e goo spousse frut eite.
@Roger:Frut heeft ook nog een andere betekenis dan Friet".Z'emme die gistere zànen ottou in frut gerei'je"
@eddy,koopt eens nen MWB (Mechelse Woorden Boek) en ge wét alles(bekanst)
Over veschillende dialecten in Mechelen gesproken.
Toen ik in 1970 voor de eerste keer bij mijn toekomstige schoonouders in de Doornenstraat (Tervuursesteenweg) kam, begon het op zekere ogenblik te regenen.
Zegt mijn toekomstige schoonmoeder (Joske van de wasserij en dochter van de Ché (Niet Guevara maar Duplessis) tegen haar dochter "Menneke gà boûve is 'tgrüntje ôot doên". 'k Hoêrde 't in Keule dondere. "E grûntje". Noet van ghoerd. 'k Wam ôet den Ham en dà zeije ze "E rommeke" (een vliegenraam).
... nog eet ôuver kloete ... Neeje, ni 'Zûrich-kloete ' êt vleegvelt, ma de kloete van de paos ... Iest aanklikke en leizen zenne veu dagge wejjal beginkt te zage ...
http://blog.seniorennet.be/...
Specialiteitenkraampjes verkopen merkconfituur ; “Les couilles du pape”. Voor diegenen die de taal van Molière niet zo vlot begrijpen : “De kloten van de paus”. Goedkoop zijn ze niet : ongeveer zes euro voor een potje, dat is dus drie euro per kloot.... Het gaat hem om vijgenconfituur uit de Provençe. Voor die prijs, zes euro dus krijg je wel een beetje uitleg bij elk potje. Gedrukt op een mooi klein kaartje dat aan het potje bevestigd is met een elastiekje.
Toen de pausen nog in Avignon zetelden zou een vrouw, een zekere Jeanne er in gelukt zijn om zich tot paus te laten verkiezen. Onnodig er bij te vertellen dat ze haar uiterlijk eerst een beetje had aangepast. ‘t Was in de jaren achthonderd. Vermoedelijk heeft ze eerst haar “fond de teint” er af geveegd. Om dit soort misbruiken te voorkomen heeft men nadien een kardinaal aangeduid die even moest controleren of de nieuw verkozen paus wel aan alle criteria voldeed. Daarvoor werd de nieuwe kerkelijke machtsbekleder op een soort kakstoel gezet en de kardinaal ging dan voelen of alle mannelijke attributen wel aanwezig waren...
Zo ja, declameerde hij : DUAS ET BENE PENDENTES ! De opgesmukte vertaling luidt ; hij heeft er twee mooie en goed hangende zoals onze vijgen.... “Il en a une belle paire et elles sont bien pendantes, comme nos figues”
HABEMUS PAPAM ! Leve de nieuwe paus!
In de veertiende eeuw werd er dan een bepaalde vijgensoort: “couilles du pape” genoemd.
Op het kaartje, dat aan het potje hangt - hangt - staan ook nog wat spreuken die allemaal met vijgen te maken hebben zoals deze : je eet er drie en je laat negen scheten ...
Je moet nu maar op het idee komen om vijgen en suiker in een bokaaltje te stoppen, er een mooi verhaaltje bij te vertellen en dit verhaal dan te verkopen voor 6 euro per 450 gram …
Bovestaande tekst is een knippen/plakken documentje waarvan ik de eer van het geschreven te hebben niet kan opeisen ... (Miljaarde!!!)
eddy,koopt eens nen MWB (Mechelse Woorden Boek) en ge wét alles(bekanst)
dixit nen echte Mecheleir
Zou wide-o, den ollander dien boek vê moa ni ee of daa kunnen liene ?
Gô et de pik oep mô é ? ;-) Kemmekik pertang nog in't Sint-Roembaots knâpekoer gezoenge zenne! Ba de Mille van Grieke!
@ wide-o :

Allee, nog ene die in het College heeft gezeten.
Gij kent ons Bartje ook nog van toen dat hij in zijne groene Parka tussen de Blokkers van de Latijns-Griekse (Of was het Latijn-Wiskunde) stond ?

http://mapt.stadmechelen.be...
@ Jos Nys, mao groetmoder zei oek "gröntche" teige e vlégerommeke. Dee woende in d'Ovveneerstrèt.

En nao geun me mè de vjijs na de steer vè dien is goo te late vougele.

Ma ja, binnekeut is da gedaan mè da dialect, want in 't schoul liere de kindere serrewourdig schoe Floms klappe.

en hier dan nog enkele uitdrukkingen voor hard en snel werken:
beuzze geive
gaos geive
pilon geive
kappit geive
travakke, vlasse, dèsse
avve nestel of a peis afdrôôje
oevve nikkel afspeile
Den Borstel ... da's lang geleje. 't Spinneke, zegt da nog iemand iets?
Toch niet : De Spin - Leraar van het 5e studiejaar ?
Den dieje ja!
Ê 'spinneke' is een (driehoekig) kastje onder de trap!
Ik heb er een volledig jaar les van gehad.
Ik herinner me nog zijn lessen Frans !
Om niet te vergeten !
Achteraf gezien veel van geleerd. Ik vond de schooltijd niet altijd even plezant daar (nog gien maskes toegeloate!), maar qua leerstof dik in orde.

En dan wasser diene van't zesde mè zenne zonnenbril, miljaar ,vergeite hoe t'em hèt.
Zesde leerjaar : naam vergeten...
1e en 2e middelbaar : naam vergeten...
3e middelbaar : De Stinkstok, hele goeie klasleraar !
Bij ons thuis kwam regelmatig een leraar van de Sito op bezoek.
Ik denk dat hij houtbewerking gaf.
Het was gene grote en hij noemde Jefke.
Hij woonde op tervuursesteenweg, net voor Vandergoten.
Men vertelde dan : Jefke heeft een accident gehad, hij is van de leer gevallen als hij jeirbezen aan het plukken was.
zo zie je maar weer, hoe ver de afstand ook is, sommige woorden in dialect vind je ergens anders weer terug. jeirbezen kende ik van uit het fries (schrijfwijze = ierdbei, maar wij zeiden "jerbees" of "jerbei") net als aardappel. (fries geschreven is ierappel, wij zeiden jerpel)

wat ik niet kende ... was een paardeoog (ik waag me niet aan mechels schrijven..) .. stond toen wel efkes vies te zien toen ik gevraagd werd dat te maken als ontbijt ...
't Is 'n 'pjeiroeg' Katrientje. Ik lees hier nog-al-wat fouten tegen de uitspraak: Shashi3 waagt het zelfs (in een andere topic) van 'koekebakke' te zeggen en het moet 'koekeMbakke'zijn begot! 'Me' zeggen toch ook 'koRnijn' nietwaar ...
As ge ni goe Mechels kunt, moete mâ int frans schroave zenne!
eddy, ik ben ook geen (echte) mecheles he ;-)
Shashi3 woont al lang in de US, daar wordt niet echt mechels gesproken ;-)
Allei, dan nist gôô zenne!

;-)
merci hein! :-))
k wol ek yn it frysk skrûve mar dy begripe gjinien :-))
Dit moet dan weer: 'Mêrsee Jê' zijn, vat da ni joep as kriteek ê Katreeneke, das just 'n maneer ve jâ te êullepe ...
(en vê te laate zeen waffere groete gelierde azzdaddekik zên!)
jama .. waddist nu ... "as ge ni goe mechels kunt, moete mã int frans schroave" ... en na is da ok weeral ni goe! :-))
Doe maar zenne, ik vind dit een plezante topic, ik probeer er van te leren :-)
k wol ek yn it frysk skrûve mar dy begripe gjinien :-))

Is dat een beter soort gegrom Katrientje? Of spreken 'ze' bij jullie al echt?

;-))
LOL

:-))
@ eddy :
Dat "beter soort gegrom" is wel een volwaardige en door Europa erkende Taal en 1 van de bestuurstalen in Nederland...

http://nl.wikipedia.org/wik...(taal)

...verwant aan het Engels en het Nederlands (het Engels en het Nederlands worden daarom samen met het Fries ook wel geschaard onder de Ingveoonse talen) !
gimycko, vandaar misschien dat hij het een BETER soort gegrom noemde?
:-))
Ingvespaansse...IngIngveoonseveoonse ... Maakt gij het nog wat moeilijker zenne gij!
:-))

wat betekend biche meuleke ?

 

bichmeuleke is 'n lieveheerbeestje