Cruydt-boek te koop!

met categorie:  

Na Sint-Romboutstoren (?) is ook een 400 jaar oud kruidenboek van de Mechelse plantkundige Rembert Dodoens te koop...
Van de 'patatten van Peter' is het maar een klein stapje naar dit botanisch nieuwsje...
Rembert Dodoens, die onlangs gespot werd in een 'Blind-date' met Margareta van Oostenrijk in Lamot, was lang stadsgeneesheer in de Dijlestad, en werd nadien lijfarts van de Habsburgers in Wenen...
Hij leefde van 1517-1585 (wat dan weer het fotografisch 'grapje' van de date met Margrietje meteen ontkracht - De landvoogdes was aanwezig op deze aardkloot van 1480 tot 1530.... Wat zou maken dat een amourette met een dertienjarig Rembertje een tikkeltje ongeloofwaardig lijkt... ;-)





Alle gekheid op een stokje...
Dropspot, het Turnhoutse bedrijfje dat goederen via het internet veilt, biedt een bijzonder goed bewaard exemplaar van dit beroemde kruidenboek aan op eBay.
Het boek werd voor het eerst uitgegeven in 1554.
Herhaaldelijk werd het herdrukt - de laatste keer in 1644.
Het exemplaar dat nu wordt aangeboden, dateert uit 1608.
In dit boek was een extra hoofdstuk toegevoegd met planten die in Amerika waren ontdekt!
(denk maar aan de aardappelen van gisteren - op deze blog...)

Het boek was eigendom van professor Delanghe, die na een lange loopbaan als mijnbouwingenieur doctoreerde in de plantkunde.
De man stierf in 1992 - en nu wil z'n dochter het verkopen via het internet.
Op het internet circuleren nog gelijkaardige exemplaren, waarvan de meesten in erg slechte staat.
Het boek dat nu wordt aangeboden via eBay, heeft een startbod van 3 750 euro.
(in een boekhandel werd een latere uitgave zelfs te koop gezet voor 25 000 (!) euro).

Diegenen die dit geld niet op de rooster willen neertellen, kunnen het zes kilo zware boek raadplegen op de website:
http://www.leesmaar.nl/cruijdeboeck/

Enne...
verder...
De plantliefhebber die toch wel liever concreet aan de slag gaat, kan zondag 29 april terecht op in deelgemeente Hombeek, voor de 17de Nationale Plandtenbeurs (tussen 10 u en 17 u)
www.groenbeurs.be


(foto: Jan Smets - Rembert Dodoens in de Kruidtuin)

Bedankt voor de tip Jan ! Ik zal subiet eens bieden ... Of misschien toch weer niet. Het blijft erg duur natuurlijk
Voor te bieden heb ik geen centen. Maar de
info is op zich al geld waard!
bloggers op de site staat dat de plantenbeurs in Hombeek de laatste zondag
van April is;
dus 29 april 2007
In zijn versie van 1644, schrijft hij inderdaad ook over de patatten:
<QUOTE>
In het hoofdstuk
<QUOTE>
BESCHRIJVINGHE VAN DE Indiaensche ende andere vremde Cruyden Indiaensche oft Uutlandtsche Boomen, Heesteren ende Cruyden;
</QUOTE>
onder
<QUOTE>
45 Inhame, Batatas, Papas, ende andere vremde groote ende kleyne eetbaere wortelen
</QUOTE>
@peter: ge hebt het boek toch gekocht zodat je lekker kunt citeren uit eigen bibliotheek ;-)
de prijs van het boek ligt me toch eigenlijk wel ietsje te hoog, maar bedankt voor de link!! Die wist ik nog niet! fythotherapie is zo ongeveer m'n hobby. kan niet missen als je in de Dodoensstraat woont :-))
Ik wist het!
Maar het terug vinden ...
Dodoens hete bij zijn geboorte wel anders hoor: JOENCKEMA Rembrand.
Toen hij als 13 jarige zich inschreef aan de Leuvense unif gebruikte hij vaders voornaam met de s van zoon, Dodoen-s. Vader was namelijk een Leeuwardse dokter vandaar die Friese naam.Rembert is wel degelijk een Mechelaar vermits hij hier geboren is.
Zijn allereerste herbarium gaf hij uit op 16 jarige leeftijd. Dat moet toch een straf bolleke geweest zijn!
Was het ook Dodoens niet die in zijn Cruydtboeck schreef: "Contra vim mortis non est medicamen in hortis"?
(tegen de dood bestaat er geen geneesmiddel in de kruidentuin)
@Roger,
Het kan moeilijk in zijn 'Cruijdeboeck'gestaan hebben vermits dat in het 'Vlaams' geschreven werd . Het kan Roger, het kan...
Dodoens heeft echter meerdere boeken geschreven in het latijn, misschien daarin?

Nu wat gevonden info.
De vader van Rembert, {-Dodo/Doede-} Denijs Joenckema was een inwijkeling te Mechelen als stadsgeneesheer (1516-1531) Weeral een allochtoon! Hij liet zich te Mechelen aanspreken als Dodoen van Leeuwaarden.
Verzorgde onder andere Margaretha van Oostenrijk. Zit hier de oorsprong van het historisch addertje onder het gras, dat zijn zoon met Margaretha zou hebben 'gespeeld'? Dat gaan we niet vinden in kronijken hoor.
Dodoens werd gedoopt in de Sint-Kathelijnekerk te Mechelen. In tal van zijn werken schrijft hij over zich zelf : Mechliniates. Wat wil zeggen geboren Mechelaar.
Alleer 2 huizen te hebben aangekocht in de Agustijnenstraat,nrs. 6 & 8 woonde hij in de Lange Schipstraat nabij het Lekkernijstraatje.
En verder heb ik niet gezocht.....
De anderen mogen ook zoeken!
Mooi Jos !!
Heb jij ergens nog een bronvermelding voor deze info ?
@Peter

't Ja , vergeten te melden...
Internet:
http://plantaardigheden.nl/...

En als je tijd hebt nog een stuk of 20 webs over Dodoens!Maar de bovenvermelde is wel , volgens mij, de uitgebreidste
Nog een prettig weekend gewenst Peter en alle Bloggers
Merci Jos !
Rembert Dodoens
Moeder van Rembert was Urssula Roelands (2de echtgenote van Denijs Dodoens).
Vermoedelijk werd Rembert geboren op het St Romboutskerkhof.
Hij was een “natuurlijk” kind. Zijn ouders huwden later en woonden in de Bruul, nabij het Lekkernijstraatje.
Rembert had nog twee zussen (één ervan werd begijn.)
Hij huwde in 1539 met Kathelijne De Bruyn en had 4 kinderen, ,Ursula , Antonia, Denijs en Rembert. Uit een tweede huwelijk met Maria Saeninen, zou er nog een dochtertje Johanna geboren worden.

Dodoens verklaarde waarom hij bij het opstellen van het Cruydeboek bij voorkeur de moedertaal gebruikte :
“Wij hebben dese onsen Cruydeboek niet in latijn, maar in ghemeyne Neerduitsche tale willen scrijven ende uitgheven, opdat hij alle cruydliefhebbers, ende alsoowel den leecken van der latijnsche tale ignorant, als der gheleerden dienstelijk ende oorboorlijk soude moghen wesen”.

In 1574 verscheen bij Plantijn het groot latijns herbarium.
De beschrijving van de aardappel ofte patat komt hier voor. De nieuwe plant was afkomstig uit Peru waar men er brood van maakte, maar werd hier als schadelijke giftplant aanzien. Hij werd gebruikt als sierplant (papas). Pas 250 jaar later werd de aardappel een voedingsmiddel.
Dodoens was niet de eerste beschrijver van de aardappel, dit was Clusius. Maar wel gaf Dodoens de eerste beschrijving van de bloemkool en van de aardpeer, evenals van de buik-vliesontsteking.

Op 55 jarige leeftijd in 1572 (op 30 april) stierf Dodoen’s echtgenote en op 2 oktober werd zijn huis leeggeplunderd door Spaanse soldaten van Alva. Mechelen werd toen in 3 dagen leeggeplunderd, geteisterd en vernield (= Spaanse Furie).
Dodoens werd van al zijn fortuin en bezittingen beroofd. Zijn boeken werden verbrand maar gelukkig kon hij zich met zijn familie redden.

Dodoens stierf op 10 maart1585. Hij werd begraven in de St Pieterskerk te Leiden.

De exacte afmetingen van het Cruydt-Boek zijn : H 37,2 cm, B 25,7 cm, Dikte 12,6 cm.
Bedankt Jos, maar als Clusius de eerste beschrijving gaf van de patat, zou het wel eens kunnen dat hij hier in Mechelen de eerste patat pootte, neen ?

Nieuwe reactie inzenden

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Toegelaten HTML-tags: <a> <p> <span> <div> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <img> <map> <area> <br> <br /> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <table> <tr> <td> <em> <b> <u> <i> <strong> <font> <del> <ins> <sub> <sup> <quote> <blockquote> <pre> <strike> <code> <cite> <center>

Meer informatie over formaatmogelijkheden

To prevent automated spam submissions leave this field empty.