Lucas Fayd'herbe

met categorie:  
Op barokbeeldhouwkunst in Mechelen staat een naam: Lucas Fayd'herbe (Mechelen, 19 januari 1617, 31 december 1697).

God
In de sculptuur bracht hij de rubensiaanse Barok tot leven. Afkomstig uit een beeldhouwersmilieu bij uitstek- vader Hendrik, oom Antoon, tanta Maria en stiefvader Maximiliaan Labbé waren allen uitstekende Mechelse vaklui - had hij het beeldhouwen met de moedermelk meegekregen.

Bovendien kon hij zich op negentienjarige leeftijd vervolmaken bij de grote Pieter Paul Rubens. Deze laatste liet zich in zeer lovende woorden uit over zijn leerling. Over de Madonna van Smarten die Lucas maakt voor de begijnhofkerk in Mechelen schreef hij dat ze 'so uytnemende fraey is uytgewerkt'.

Overal waar je kijkt in onze stad zie je Lucas' werk: het hoofdaltaar van de Sint-Rombouts, het mooie relief van Christus aan de geselzuil in het Museum Hof van Busleyden, de Hanswijkkerk, de kerk van Leliëndaal, de godsfiguur op de gevel van de Begijnhofkerk en natuurlijk niet te vergeten de beroemde sigarenrokende Sint Jozef uit de Sint-Rombouts en de Madonna van Smarten. (foto Irma)
Als beeldhouwer was hij schitterend, maar als architect had hij zijn beperkingen:

Hanswijk
(*) De priorin van de Norbertinessen kon met vele dreigbrieven gedaan krijgen dat de gevel van de kerk van Leliendaal, die naar voren helde, werd afgebroken en opnieuw gemetseld.
(*) In de Hanswijkkkerk kwam er kunst- en vliegwerk aan te pas toen bleek dat de zuilen die de koepel moesten opvangen, niet sterk genoeg waren en dreigden om te vallen. De bijzonder prachtige reliefs in stucwerk op de bogen tussen de dragers moesten eigenlijk de ankers verstoppen die nodig waren om instorting van het gebouw te voorkomen.

Nen Schieve architect, maar een schitterend beeldhouwer ...

ps. Het atelier van de kunstenaar was achtereenvolgens gevestigd in De koning van Spanje op de Steenweg en De korenbloem in de Katelijnestraat, waarvan hij ook de gevel ontwierp.
(bron: Waar is de tijd: De Mechelaars en hun kunstenaars.)
(foto: Koinsky)
Mooi verslag Peter!
Het huis 'Sint-Jozef', één van de mooie geveltjes op de Haverwerf, zou ook van z'n hand zijn, evenals 'De Kevie', Zoutwerf 3.
En misschien is ook 'De Koning van Schotland' op de Grote Markt van Lucas (het vertoont opvallende gelijkenissen met de 'Koornbloem').
Anderzijds...
Er is in het noordelijk zijaltaar van de St.Pieter-en Pauluskerk een 1,20 hoog Mariabeeld dat aan Lucas werd toegeschreven, maar bij nader onderzoek is het van zijn nicht Maria Faydherbe (geboren in 1587), dochter van z'n oom Antoon.
(men begon te twijfelen door het vinden van een klein, identiek palmhouten beeldje, getekend 'Maria Faydherbe me fecit')
Zij was bijzonder begaafd; maar er zijn weinig gegevens over haar bekend, buiten het feit dat zij een dispuut had met de meesters van de St.Lucasgilde.
En ere wie ere toekomt:
Maria: OOK een grote Mechelse Madam!
Nu ge het zegt Jan:
- Zoutwerf nr 3, lijkt ook erg op de Korenbloem. Dat huisje is neegrbombardeerd in WO II maar later in 1952 terug opgebouwd, waarschijnlijk gevallen in hetzelfde bombardement als de Lepelaar van Keldermans.
- De Koning van Schotland moet ik nog een keer gaan bekijken, die grenst aan het Standonckstraatje ...
Ik vond deze info in het boek van mede-blogger Rudi Demets: 'Mechelen, kunst van de Middeleeuwen tot heden' - waar binnenkort (?) een herwerkte versie zou van uitkomen...
Nietwaar Rudi?
De driedelige gevel van het Sint-Romboutscollege, Hof van Prant, is ook een mooi voorbeeld van Fayd'Herbiaanse barok; misschien niet van zijn hand, maar wel duidelijk verwant aan zijn stijl.
Alleen spijtig dat hij een beetje overgerestaureerd werd. Ik vond de oude verweerde collegegevel eigenlijk mooier.
@koendv: en achter die gevel: den inhoud was die ook niet mooier? :-)
@Jans: Ik vond in mijn documentatie "Mechelse vrouwen" van Lucas Van de Leur over Maria Faydherbe dat zij de tante was van Lucas en broer van Antoon.
Zij werd inderdaad nooit toegelaten tot de St.Lucasgilde omdat zij een vrouw was!
Met dit Mariabeeld heeft ze absoluut het bewijs geleverd dat ze wel degelijk een heel bekwame kunstenares was.
Maria is de tante van Lucas denk ik, zoals ik hierboven schreef.
@Rudi: Ik had graag geweten of de herwerkte versie van uw boek 'Mechelen kunst van de Middeleeuwen tot heden' al te verkrijgen is?
Het is een interessant Kerstgeschenk!
Garda en Peter: jullie zullen wel gelijk hebben betreffende de familieband van Maria en Lucas.
Ik interpreteerde dat ze zijn nicht was, uit het lezen in het boek van Rudi:
(...) 'Vroeg in de 17de eeuw vinden wij al werk van Lucas' vader Hendrik, maar vooral van zijn oom Antoon Fayd'herbe (ca 1580-1653) (...)
en even verder:
'Antoon was de vader van een begaafde dochter Maria Faydherbe (°1587) (...)
Maria een dochter van oom Antoon = nicht van Lucas?!!
Maar inderdaad: klein raadseltje - als Maria werd geboren in 1587, zou de 'vader' (Antoon) een kereltje van ongeveer 7 jaar geweest zijn...?!
Waar zit het foutje?
Waren er méér Antoon Faydherbes?
Of, lees ik verkeerd?
;-)
Of ... staat er een fout in de Rudi zijnen boek ? Wie weet er raad ? :)
Antoon Faijdherbe (Faydherbe) was inderdaad de vader van Maria.
Maria had daarnaast 2 broer, Hendrik (de vader van Lucas) en Antoon!
Dat verklaart de onduidelijkheid.
Voor meer informatie omtrent de stamboom van Lucas kunt u contact opnemen met mij, Peter Faijdherbe, rechtstreeks nazaat van Lucas (10e generatie) p.faijdherbe@chello.nl
Bedankt Peter voor deze verklaring.
Ik geraakte er niet meer wijs uit (zie hierboven).
Zo, jij bent dus een nazaat van deze beroemde familie.
...mag je trots op zijn...
Ik denk dat jij nog heel wat zou kunnen vertellen...
Trots ben ik zeker!
Ook op het feit dat er inmiddels in Mechelen een campus is met de naam van Lucas. In 2005 hebben wij daar op uitnodiging van de directeur een bezoek gebracht waar van verslag is gedaan in de Gazet van Antwerpen.
Over 10 jaar is het 400 jaar geleden dat Lucas werd geboren. Tijd voor een standbeeld?

Peter Faijdherbe
...een standbeeld...
van mij mag het alleszins...
Mechelen is de Fayd'herbes schatplichtig...
Een standbeeld is wel een beetje onnozel hé!

Ik zou liever een deftig boek over de Faydherbes zien verschijnen.
Dat boek bestaat denk ik, tenzij jij dat niet deftig genoeg vindt :-)
"Lucas Faydherbe Mechels Beeldhouwer & Architect - Heidi de Nijn, Hans Vlieghe, Hans Devisscher"
Ik zeg niet dat er een standbeeld MOET komen - Het MAG.
Maakt me niet uit.
Maar wij Mechelaars, moeten wel beseffen dat de Fayd'herbes net als de Keldermansen, deze stad in grote lijnen architecturaal bepaald hebben.
En een eerbetoon in - weet ik wat voor vorm - mag best.
(trouwens het Fayd'herbestraatje is nu niet bepaald dé straat om te eren met een naam van één Mechelens grootste kunstenaars...
Er zijn ooit voor mindere grootheden riantere straten 'bestemd' geworden.)
@jans: de naam "Faydherbestraat".

Is dat de grootst mogelijke belediging voor dienen groten beeldhouwer?
Of gaan ze die straat nu eindelijk doortrekken tot aan die kerk in de Hanswijckstraat?
Dan kan ik misschien nog inkomen.
Even diep het familiearchief in gedoken, want ik begon te twijfelen;
Maria is een nicht van Lucas. Maria is de dochter van Antoon Faijdherbe, de oom van Lucas en broer van diens vader Hendrik.
Maria is geboren in Mechelen op 22 januari 1611, waneer zij is overleden is niet bekend.
Er was ook een andere Maria, dat was de tante van Lucas, een zus van zijn vader.
Zij was echter geen beeldhouwster en overleed in 1643.
Hier ontstond de verwarring...
Hallo Peter, leuk dit allemaal te lezen,ik ben namelijk ook bezig de voorouders van mijn man Dirk Jensen uit Zaandam Nederland uit te zoeken.
De Oma van Dirk was Catharina Everdina Faijdherbe 31-10-1887 geboren in Amsterdam en getrouwd met Johan Andreas Jensen geboren Amsterdam 18-12-1850. Catharina Everdina was een dochter van Johannes Martines Faijdherbe 1850 en Berdina Lukas 1853 Ik denk dat Dirk de 9e generatie is maar dan niet in de rechte lijn

Hallo Wil,

 

Lucas heeft inderdaad voor heel wat nakomelingen gezorgd. Ik kan je de complete stamboom van Catharina Everdina Faijdherbe geven. Mail me maar op p.faijdherbe@gmail.com Maar bovenal; bezoek Mechelen en ervaar de wortels van onze familie! Zeer zeker de moeite waard!!