Sint-Jozef rookt sigaren?

met categorie:  
(foto:Jan Smets)

Is het een grapje -of is het écht?
Rookt Sint-Jozef vrolijk een sigaartje op zijn sokkel in Sint-Romboutskathedraal?

Sint-Jozef gehuld in Heilige wasems van sigarenrook?
of?

wie weet meer? ;-)


Het moet volgens mij een overblijfsel zijn van een lelie, teken van zijn reinheid, maagdelijkheid. In de geboorte van Jezus zit Sint-Jozef voor niks tussen weet je.
Euh ... Dat lijkt me een goede gok, misschien geen lelie, maar zeker iets dat is afgebroken of zo ...

Zeg Jan, waar staat dit beeld juist ?
buiten een kindje Jezus of een werktuig (St-Jozef, werkman) wordt Sint-Jozef met niks anders voorgesteld. Het meest frekwent is het de lelie dan kindje Jezus en enkele keren met een werktuig. Kindje Jezus is het duidelijk niet en aangezien het voorwerp krom (gebogen) is deduceer ik eruit dat het een lelie moet geweest zijn. Ik kan me geen enkel (oud) werktuig van een schrijnwerker, meubelmaker indenken dat zo een onderdeel heeft. Bovendien kan de rest van de stengel duidelijk in de plooi aan de pols boven de hand gelegen hebben, trek de lijn van het resterende onderdeel maar door.
Toch steeds vindingrijk en oog voor details, JanS.
Ik sluit me, na een google-sessie over afbeeldingen van Sint-Jozef aan bij Lieve. En Jan, wat hebben we gewonnen ?
@Peter, Graag Lieven met de N, al heel mijn leven moet ik worstelen met het feit dat men denkt dat ik een meisje of dame ben (wacht tot ze me gezien hebben).
Men zou er zowaar een identiteitscrisis aan overhouden hé ;-)
@Jans, Minstens een trippelke in den Akker of in 't Ankertje he. Vind je niet Peter?
Jans,

Symbolen zijn zeer belangrijk in de christelijke cultuur: ik gok eerder op roos gelet dat de figuur volgens jou St Jozef is.
Roos is symbool van geloof en liefde
verwijst naar Maria en het lijden van Christus. Maria wordt ook wel 'de roos zonder doornen' genoemd. Met een gebroken steel is de roos het teken van een afgebroken leven. Een verwelkte roos symboliseert een verwelkt lichaam. De vijf blaadjes van de roos verwijzen naar de vijf wonden van Christus, het teken van martelaarschap
Sorry LieveN ...
Roos of een andere bloem, we moeten het in die richting zoeken.
als laat antwoord op Peters vraag: dit beeld hangt aan een zuil aan de linkerkant, bijna achteraan in de kerk...
jammer dat onze kardinaal en stadsgenoot geen blogger is ...hij weet alvast het juiste antwoord
Misschiens toch de lelie

De lelie, afgebeeld bij heiligen als Maria, Jozef,... verwijst naar zuiverheid en kuisheid.

St. Jozef met in zijn hand een lelie, Maria met tegenover haar de engel Gabriël en tussen hen in een vaas-met-lelie, ... Het zijn allemaal voorstellingen, waarbij de lelie verwijst naar deugden als zuiverheid, reinheid, kuisheid. Deze betekenis wordt door de witte kleur van de bloem aangegeven en wordt daarnaast nog versterkt door de mooie vorm van de bloem. Ook zijn de woorden uit de Bergrede van invloed geweest. Deze luiden: ´Wat maakt gij u zorgen over kleding? Kijk naar de leliën in het veld: hoe ze groeien. Ze arbeiden noch spinnen. Toch zeg Ik u: Zelfs Salomo in al zijn pracht was niet gekleed als één van hen´ [Matteüs 6:28]
Mannekens, ik ben er rotsvast van overtuigd dat die "sigaar" een overblijfsel is van de zaag die St Jozef traditiegetrouw in de hand houdt. Jullie weten wel, een trapeziumvormige zaag met relatief groot oppervlak die we hier een "Jefzaag" noemen.
Trouwens het beeld werd gemaakt door niemand minder dan de grote Mechelse sculpteur Lucas Fayd'herbe. Het was eigendom van een klooster en dat klooster schenk het aan de kerk en Mechelen ter gelegenheid van een de Faydherbe expositie van enkele jaren geleden.
Ik vermoed dat het hier niet om een lelie of een roos gaat (dat zijn Mariale symbolen), maar om een bloeiende twijg. Volgens de Middeleeuwse iconologie wordt Jozef afgebeeld met een twijg die in bloei staat.

Dit gaat terug op een apocrief verhaal over de keuze van Jozef tot echtgenoot van Maria. Als teken dat Jozef de uitverkorene was, kwam de stok die hij bij zich had op mirakuleuze wijze tot bloei.

Dit tafereel is ook te zien op het schilderij "Het huwelijk van de Maagd Maria" van Rafael (1504, Pinacoteca di Brera, Milaan).
Waar mijn oude cursus iconolgie toch nog goed voor is :-)
de 'sigaar' wordt een boeiend discussiepunt ;-)
De gids die ons door Mechelen loodste zaterdag, ging voor de 'lelie'...
Maar Rudi is natuurlijk ook wel wat specialist ter zake...
Ik ben beniewd.... Roos, lelie, 'jefkeszaag'...
Voorlopig mag Sint-Jozef blijven 'roken' tot nieuwe verklaringen opduiken...
(misschien heeft Dan Brown hier stof mee voor een nieuw verhaal over een verborgen 'code' of mysterie... ;-)
Voor wie het schilderij van Rafael wil bekijken: http://www.abcgallery.com/R...
@rudi : Hoewel Jozef als timmerman ook met een zaag kan afgebeeld worden, is de zaag volgens de traditie eerder het attribuut van Simon, bijgenaamd de Zeloot, één van de apostelen. Hij werd in tweeën gezaagd en wordt dan ook met zijn marteltuig voorgesteld.
Een zaag tussen je twee vingers houden is niet echt gebruikelijk ?
Oei mannekens, die zaag is een hoogst persoonlijke interpretatie omdat ik me ook al afgevraagd had wat voor voorwerp Jozef zou mogen in de hand gehad hebben. En zo kwam ik op die zaag, maar tegen al dat iconografisch geweld kan ik niet op. Lelie en roos lijkt me wel wat te ver gaan, maar die bloeiende stok. Met nog wat hoogst eigen bedenking: vraag is of dit symbool wel zo geschikt is. Kwam Jozefs stok wel echt tot bloei? Die kon toch geen kinderen krijgen, was de H.Geest (die duif) niet de "vader"???
Vijf jaar vagevuur nu zeker?
nee: de Hel Rudi!
en...stokslagen met een niet-bloeiende twijg, een roos met ferme doornen, vingerkootjes afgezaagd, en gebrandmerkt door een sigaar!
;-)
mischien den overschot van een wandelstok waar hij op steunde? twas ook al en oude mens hé.
Ik weet het, ik was de gids die met Jans en compagnie door Mechelen trok ... Maar ik mag niet mee doen zeker?
:-)
Doe gerust: je hebt ons fijn gegidst door de Mechelse straten - 't was wel een beetje aanpassen voor jou, want een gezelschap fotografen op sleeptouw nemen is géén sinecure...
Jij hebt ons attent gemaakt op dit detail. Ik had het voorheen nooit opgemerkt.
Dus: ontsluier het geheim -
wat is jouw verklaring?
Nee hoor, ik vertel er wel bij dat ik het op mijn beurt heb van wijlen de Heer Albert Torfs ... De Rudi zal wel akkoord zijn dat die man 'legendarisch' was wat betreft anekdoten. Mischien even één elementje toevoegen, kwestie van het wat spannender te maken; Of het nu een roos of een lelie was ... tot daar toe ... maar jullie moeten het wat LAGER zoeken!!!
En Jans, gij zijt begonnen, ik niet, dus moet gij uiteindelijk maar met de verklaring komen hoor!
;-)
...het wordt hoe langer hoe mysterieuzer...
We laten de vraag dus nog maar wat 'sudderen'...
Kent iemand de verklaring vanAlbert Torfs?
Gids kan je nog een tip van de sluier geven ? We moeten toch niet naar Romboutskathedraal om het antwoord te zoeken ?
In ieder ken ik niet de verklaring van Torfs (de vroegere directeur van toerisme ??).
OK, maar dan wel een cryptische tip: "Een gids krijgt graag een bloempje, maar liefst niet met de bloempot er nog aan" (naar een aloude Mechelse uitdrukking.)Denk hier maar eens over na ... In de Metropolitane ga je de oplossing niet vinden hoor ...
Als je nog meer tips wil, dan moet Jans maar op de proppen komen, 't Is tenslotte zijn spelletje nietwaar?
:-)
...of dat van Sint-Jozef...
De kans dat die zijn 'geheim' gaat openbaren is bijzonder klein vrees ik ... 'k Heb hem in al die jaren toch nog niets horen zeggen hoor!
allez gids (Frans of Eddy zeker) laat ons niet in het ongewisse.
Verder denk ik eerlijk gezegd dat Albert Torfs je niet de waarheid heeft gezegd. De man is al lang dood en in zijn tijd zat dat beeld nog in dat klooster en niet in onze Metropolitane Kerk. Maar misschien kende hij het wel, maar dat laat ik in het midden. En oppassen met de anekdotes van Albert Torfs trouwens, die durfde er ook al eens met een koud polleke aan komen.
...het werk zal dan waarschijnlijk in 1997 naar de kathedraal verhuisd zijn -In dat jaar immers werd de driehonderste verjaardag van het overlijden van Lukas Faydherbe herdacht.
In welk (Mechels?) klooster stond Sint-Jozef voordien? (een klooster zonder rookverbod? ;-)

Weet jij dat Rudi?
Als je een twijg beschouwt als het lagere deel van de bloem, dan gok ik op een twijg of tak). In de christelijke iconologie is een tak met een bloem de verbeelding van het huwelijk van Jozef en Maria waarbij Jozef een bloemende tak in de ene hand houdt, terwijl hij met de ander een ring over de vinger van Maria schuift. De ringceremonie is niet altijd aanwezig op de afbeelding.
Als Jans zegt dat de beeldhouwer 300 jaar geleden gestorven is, dan was hij beeldhouwer in de 17° eeuw...de barokke periode..dat is een reden te meer om te gokken op een bloeiende twijg...een typisch symbool uit die tijd
de stengel van de lelie waarschijnlijk, de lelie zit namelijk van boven en die is eraf.
Mail mét vraag door gestuurd naar het vatikan,wachten op antwoord.. ..
...denk ik ook Lieven...
In de nis boven de poort van de Sint-Jozef-Colomakerk staat ook een Sint-Jozef met een twijg of lelie in zijn hand...

Lukas Faydherbe werd in Mechelen geboren, en werkte drie jaar lang in het atelier van Rubens, voordat hij terug naar zijn geboortestad kwam, om hier belangrijke werken te maken als beeldhouwer en bouwmeester...
Inderdaad - de barokke periode natan p.
Lucas Faydherbe is een geboren Mechelaar en leerling geweest van de barokke schilder Rubens. Veel musea hebben werk van Faydherbe in hun collectie (Rubenshuis, MSK Gent,...Hij werd in Mechelen verantwoordelijk voor diverse grote werken waaronder het hoogaltaar in de st. Rombouts kathedraal, het praalgraf van aartsbisschop Cruessen en de kerk van Leliëndaal en de Hanswijk baseliek. In deze laatste kerk zie je bustes van H. Ambrosius en H. Augustinus gemaakt door Faydherbe.

Ik pleit voor een groot overzichtstentoonstelling over de mechelaar Faydherbe.
Rudi en Jans, jullie hebben veel contact met lokale politici...kunnen jullie dit idee niet in hun oor fluisteren ?
Een slang ?
Voor een overzichtstentoonstelling rond een verjaardag, liggen de data van geboorte en overlijden momenteel niet zo voor de hand (°1617- 1697).
Als DIT een reden hoeft te zijn natuurlijk...

'de slang' moeten we eerder zoeken bij de Griekse oudheid, bij Hypocrates..., denk ik...
Misschien was het wel een paraplu...

... het raadsel van de 'sigaar' blijft... ;-)
Jans,

Hoeveel Mechelaars kennen Faydherbe ? Ik denk heel weinig !!! Dan is het dringend tijd om iets te organiseren !!! Mechelaars moeten fier zijn op hun verleden !!!
Jans, ook in de bijbel speelt de slang een hoofdrol in het verhaal van de zondeval (Genesis 3). In dit verhaal wordt Eva verleid om God's gebod te doorbreken door een verboden vrucht te eten, waardoor de zonde in de wereld komt. Als straf moet de slang van die tijd af zich op zijn buik voortbewegen.
@ Nathan, het beeldje van Lucas Faydherbe zou volgens de site http://www.kbs-frb.be/modul... niet dezelfde zijn als deze die hier wordt getoont. Staan er dan 2 beelden van Sint Jozef?
Bij de foto op deze blog is het een vooruitziende Jozef zonder kindje Jezus, die van Faydherbe kijkt neer op het kindje Jezus dat staat aan zijn arm.
Mag ik een gedurfde vraag stellen? Is dit wel het beeld van Sint Jozef?
Inderdaad Lieven: de verwijzing gaat over een ANDER beeld van Sint-Jozef, door DEZELFDE Lukas, in DEZELFDE kathedraal.
Deze heeft NIETS in de handen...
Ik herhaal je vraag: telt Sint-Romboutskathedraal dan twee beelden van Sint-Jozef?
wist ik niet...
Tiens, ik ook niet ... Waar staat dat dan precies?
Beste "gids" zie de link in mijn vorige mailing. Spijtig genoeg ben ik momenteel door het systeem afgelogd als 'lieven' en kan ik me niet meer aanmelden.
Een bedenking, het zou me verwonderen mochten er 2 Sint Jozef beeltenissen in de kathedraal staan elk aan een hoofdpilaar zoals op beide fotos te zien is (hier en op de site van de Koning Boudewijn stichting) en mocht dit wel zo zijn dan wordt dit mysterie er alleen maar groter bij.
waar is de andere Faydherbe-Sint-Jozef dan naar toe?
Het kan toch niet dat een zo waardevol beeld(je) 'zomaar' spoorloos is...
of...
Op de technische fiche lees ik dat het beeld uit Sint-Rombouts tijdelijk is uitgeleend aan het museum van Schone Kunsten in Antwerpen.
Wat is 'tijdelijk', en van wanneer is het beeld weg?
Wanneer keert het terug naar Mechelen?
Wéét iemand wel of het wég is naar Antwerpen - en waarom is het uitgeleend?
Het is toch een stukje kunstbezit van de kathedraal; van onze stad...
Wie weet hier méér over?
(Het zou wél gaan over een klein beeld in terracotta van 40,5 cm x 18 cm x 11 cm., en niet zo groot dus als de 'sigaren-rokende' Jozef)
@Jans, het gaat er dan m.i. om het terrracotta beeldje dat het voorontwerp was. Dit beeldje bevindt zich namelijk in 'De collectie Van Herck (Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten en Stedelijk Prentenkabinet, verworven in 1996-97) ' waarvan op de site van KBS sprake is.
Ok je was me voor. Het terracotta beeldje is zoals gezegd het proefstuk, het eindresultaat staat uiteindelijk in Sint-Rombouts. Een zandstenen productie van de sint Jozef met het kindje, de foto staat in de link links van het terracotta prentje op de site van KBS
'verworven' of 'uitgeleend' in het jaar dat de kunstenaar werd herdacht in Mechelen...?
Spijtig, mijn wittebroodsweken (3 dagen) zijn voorbij anders zou ik morgen bij het ochtendgloren mijn indrukken gaan opdoen in de Kathedraal en daar wat field research doen.
Mocht er morgen geen oplossing zijn dan ga ik vrijdagnamiddag eens een kijkje nemen.
btw het aanloggen lukt weer maar is nogal wispelturig.
Hou ons op de hoogte lieven!
en breng ons dichter bij de oplossing van het 'raadsel' van Sint-Jozef...
;-)
doeg en CU zoals ze zeggen, het is in ieder geval verschrikkelijk spannend. Misschien is de oplossing nog geheel iets anders dan verwacht...
Ik heb eens even nagekeken op de 'inventaris' van alle kunstwerken die in de St.-Rombouts zouden aanwezig zijn. Deze is (ondertussen toch al wel wat jaartjes geleden)door gidsen van GBM (Gidsen Bond Mechelen) opgesteld. (Trouwens er bestaat zo'n inventaris van alle kerken in Mechelen.) Ik heb echter géén twee 'Sint Jozefs' in de kathedraal teruggevonden ... Wat natuurlijk niet perse betekend dat die er niet zouden zijn. Ik blijf er toch aan twijfelen hoor.
Volgens het boek "Lucas Faydherbe 1617 -1697 - Beeldhouwer & Bouwmeester" door Br. Libertus, inventaris in de St Romboutskathedraal, zou er zich slechts één beeld van St Jozef bevinden nl. "Heilige Jozef met kind Jezus op den wereldbol". Vanwaar het tweede beeld?
Beste bloggers, best Jos, beste natan, gids etcetera...

Heet raadel van Sint Jozef is opgelost en ik ga dat eens haarfijn uit de doeken doen.
Eerst en vooral natan, lobbyen voor een overzichttentoonstelling moet ik niet meer doen, wat die is er al lang geweest! Namelijk in 1997, 300 jaar na de dood van Lucas.Je kon toen in de hele stad op verschillende plaatsen werk van LFD gaan bekijken.

Wat betreft die Sint jozefs: er zijn er inderdaad 2 in de St.Rombouts,sinds 1997 ( de periode van die fameuze kerkcatalogus van "gids" was voor 1997 )
De ene toont Sint Jozef en Jezus op een wereldbol. Die staat aan de aanzet van het koor en is ongeveer twee meter hoog. Daarvan bestaat een ontwerp (
een bozzetto noemt men dat) van ongeveer 39 cm hoogte dat aangekocht werd door de Boudewijnstichting.

Het ander beeld en dat is dus die fameuze "sigaarrokende" Jozef is uit 1655, uit wit marmer en 170 cm. hoog.
Het werd gemaakt voor de Jezuietenkerk van Brussel en na wat omzwervingen na het opheffen van deze orde, via Seneffe, later terechtgekomen in een klooster van redemptoristen in Doornik.
In in hand hield Jozef oorspronkelijk een LELIETAK. Het is het enige gesigneerde losstaande beeld dat we kennen van LFD. Het was bestemd om in een nis geplaatst te worden, vandaar de onbewerkte achterkant. Het werd nu terug aan Mechelen geschonken en kreeg een prominente plaats in de kerk.

Dit alles staat te lezen in de catalogus met biografie van Lucas uitgegeven ter gelegenheid van bovenvermelde tentoonstelling. Ik denk dat dit boek in de bibliotheek te verkrijgen is. Lucas Faydherbe, Mechels beeldhouwer en architect 1617-1697. Oef!
Rudi, heel erg bedankt, zo is het hele raadsel meteen opgelost. Jan zal zeker opgelucht zijn nu eindelijk het mysterie van de rokende St.Jozef is ontmandeld!

Wat LFD betreft, inderdaad, in 1997 was er een heel interessante overzichtstentoonstelling in het museum 'Hof Van Busleyden' met een daaraan gekoppelde wandeling door de stad. Wij hebben toen met onze VTB afdeling deze tentonstelling bezocht en de wandeling meegedaan.
Prachtig Rudi, in één item alle opgekomen vragen opgelost.
Jans, hebt ge nog zo van die raadsels?
Yup, laat nog maar wat raadsels komen...kunnen we onze eigen 'Da Vinci Code' organiseren in Mechelen ;o)
Bedankt Rudi voor de ontknoping van het raadsel van de 'rokende Sint-Jozef'!
Ik had kunnen weten dat jij dit zou kunnen oplossen!
Voilà, wéér een mysterie minder....
maar wie weet duikt er vroeg of later nog wel een andere te ontcijferen code op in ons Mechelen!
Wie weet...
wie weet...
@anonieme rudi.
Nu dat de lelie terecht is, even een reactie op uw opmerking dat Jozef onvruchtbaar zou zijn.Lees onderstaande tekst uit de Bijbel ,bij Marcus 6:3

....Van waar heeft hij deze wijsheid en die krachten? Is hij niet de zoon van de timmerman? Heet zijn moeder niet Maria? En zijn Jacobus, Jozef, Simon en Judas niet zijn broeders? En zijn zusters, wonen zij niet allen onder ons? Van waar heeft hij dit alles?" En zij namen aanstoot aan hem.....

Rudi geen vagevuur of zo iets, zoek in Google en je zult vinden....

Jos terug van weg geweest.
Gelezen in mijn boek iconologie: Jozef wordt afgebeeld met staf waaraan lelies bloeien. Soms met winkelhaak en timmermansgerief, soms met Jezus op de arm en lelietak in de hand
...hij had zijn 'handen vol' dus... ;-)
Ja natan, die staf met lelies, staat symbool voor de Virga Jesse van 'Exgreditur virga de radice Jesse' uit Jesaia 11:1, of in't vlaams de zogenaamde 'roe van Jesse' uit de kerstzang
josvandenhoek: opletten met google, ik klik even op "broers van Jezus" en dit is het resultaat. Van verwarrring gesproken, al zal Jozef dus wel niet onvruchtbaar geweest zijn, wegens mogelijk kinderen uit een eerste huwelijk.
Waarmee ik maar gezegd wil hebben dat je ook met heilige boeken als de BIjbel moet opletten.
quote
Volgens de leer van de Rooms-Katholieke Kerk wordt er met het "broer van de Heer" een aanverwantschap met Jezus Christus aangeduid. Hij is dus volgens de katholieke leer géén natuurlijke broer van Jezus, omdat dit strijdig wordt geacht met het dogma dat Maria altijd maagd is gebleven.

Volgens de leer van de Orthodoxe Kerk is Jacobus een halfbroer van Jezus, geboren uit een eerder huwelijk van Jozef.

Volgens de meeste protestantse kerken is Jacobus een natuurlijke broer van Jezus, dus een zoon van Maria en Jozef. Dit besef is echter pas gegroeid in de loop der eeuwen. Aanvankelijk deelden Maarten Luther en Johannes Calvijn het standpunt van de Rooms-Katholieke Kerk.

unquote
En Jos heeft contacten met protestanten in Nederland. Zij verwerpen dat dogma en een dogma is toch maar een opgedrongen mening die je moet aanvaarden zoniet ben je een ketter.
IN elk geval bedankt voor de ruimere uitleg. We gaan daar niet verder over dicusieren, mijn gedacht.Bedankt anonieme rudi
even een strikvraag Rudi, hoe kan het dat Jezus volgens de profetie aanspraak maakt op de bloedlijn van David (twijg ontsproten aan de stronk van david), die volgens de kerkvaders via Jozef wordt verleent, als hij geen bloedverwant van Jozef is maar 'slechts' de aangenomen zoon?
Tja, lieven je hebt daar een punt, maar toch enkele bedenkingen:
Is Maria ook niet van de STAM van David? Let even op met dat David -gebeuren, het gaat het hier, dacht ik toch, volgens die kerkvaders over rechtstreekse afstamming van Koning David. Maar moeten we hier niet denken "van de stam", één van de 12 stammen van Israël?
( is dat correct, waren het 12 stammen )Dat is natuurlijk een heikel gegeven, zeker als je weet dat die kerkvaders hun geschriften ettelijke honderden jaren na David en ettelijke na Christus geschreven zijn. Verder moet je er van uitgaan dat die teksten uiteraard gemaakt zijn door mensen die spreken "voor hun eigen winkel" en die teksten naar hun hand willen zetten. Voor de geode zaak. Ik verwijs hier naar de zogenaamde apocriefe evangelies en andere dingen, zonder mij op het heikele pad van Dan Brown te begeven.
Maar dat je moet opletten met Oud en nieuw testament is een feit. Ik raad je aan het boek" de bijbel als mythe" te leen, geschreven door nota bene een gelovige Jood die aan de hand van opgravingen etc... het hele oude testament op losse schroeven zet. Het boek is uit te lenen in de stedelijke bibliotheek. Zonder dat ik dat als het definiieve anwoord vind, is het toch de moeite daar eens in te lzen....
Zal ik eens naar kijken naar dat boek, ik heb eerder een ander boek van Werner Keller, 'la bible arrachée aux sables' waar juist wel de correspondentie van het OT wordt bewezen aan de hand van opgravingen. Ik zal dat boek zeker eens gaan ontlenen.

wij gebruiken jozef om in de grond te begraven waardoor ons huis snel verkocht zal worden met zijn hulp, eea volgens info uit amerika het is ons al een keer gelukt ook

om een snelle verkoop te creeren dus.......... doe ook een poging