Dokter Dodoens

met categorie:  


'Ons' Margareta is netjes opgepoetst voor ze weerkeerde op haar sokkel...
Terecht natuurlijk.
Deze grote dame verdiende wel deze opknapbeurt.

In de kruidtuin staat nog een ander standbeeld van een illustere Mechelaar, eveneens in steen gekapt door J.J.A.Tuerlinckx (laatst nog uitgebreid voor het voetlicht gebracht door de schitterende tentoonstelling 'Welgevormd' in de Lamot) : Rembertus Dodoens.

Maar... Rembertus staat er toch een tikkeltje verwaarloosd bij - en een restauratie van het beeld zou zéker héél erg welkom zijn. Ga maar eens kijken...

Rembertus Dodoens...
een Mechelaar om fier op te zijn.
Toen ik jaren geleden studeerde voor verpleegkundige in de Augustijnenstraat, zag ik dagelijks op het huis dat hij er bewoonde, en dat een twintigtal jaren geleden is gerenoveerd.

Rembertus.
Wie was hij?
Rembertus wordt geboren op 29 juni 1517, als zoon van een Leeuwardse geneesheer.
Op 13-jarige leeftijd (jawel!) wordt hij ingeschreven aan de Leuvense universiteit, waar hij geneeskunde, maar ook wiskunde, klassieke talen en plantkunde studeerde.
Op 16 jaar wordt zijn eerste herbarium gedrukt, waarin, naast een beschrijving van de kruiden ook een hoofdstuk over een aantal ziekten was opgenomen.
In 1535 verlaat Rembert als licenciaat in de geneeskunde Leuven.
De jonge geleerde trekt op reis door Italië, Zwitserland, Duitsland en Frankrijk.
In Parijs ontmoet hij de lijfarts van Frans I, en ook die andere bekende arts: Vesalius.
In 1546 keert hij terug naar zijn Mechelen, waar hij zich vestigt in de Lange Schipstraat.
Spoedig wordt hij stadsdokter - tot... in 1574.
Als stadsgeneesheer moest hij niet alleen de behoeftigen gratis verzorgen, maar ook de nodige maatregelen treffen in geval van besmettelijke ziekten zoals melaatsheid.
In 1548 schrijft hij 'Cosmographica' - een wetenschappelijk werk, waarin Dodoens de werelddelen, de hemellichamen en de bewegingen ervan beschrijft.
In 1554 verschijnt dan het vermaarde 'Cruydeboeck', dat tal van herdrukken en vertalingen kent. Dit werk verschijnt zelfs niet in het Latijn, maar in het Nederlands!
Hij is nu écht beroemd - en fortuinlijk - zodat hij een grote woning in de Augustijnenstraat kan bouwen.
Maar, zoals eerder reeds aangegeven, verlaat hij in 1574 Mechelen, om in Wenen lijfarts te worden van de keizer.
In 1578 komt aan deze eervolle functie een einde.
Rembertus trekt naar Keulen, waar hij een tweetal jaren verblijft, om nadien verder te reizen over Mechelen en Antwerpen, naar Leiden, waar hij hoogleraar wordt.
Daar sterft hij op 10 maart 1585.
In de Leidse Sint-Pieterskerk wordt in het grafschrift zijn Mechelese herkomst duidelijk aangegeven.

Laat ons dus best maar trots zijn op deze Mechelaar van wereldformaat!
(en...hopen dat zijn standbeeld binnenkort de nodige opsmukbeurt mag krijgen...)

Zijn kruidenboek was HET referentiewerk en werd herhaaldelijk opnieuw uitgegeven, in steeds uitgebreider vorm, het laatst in 1644, honderd jaar na de eerste versie.

Een Latijnse bewerking verscheen in 1583, een Franse vertaling door Carolus Clusius reeds in 1557.

Tweehonderd jaar lang is dit het meest gebruikte handboek in West-Europa. Na de bijbel is het op dat moment het meest vertaalde boek. Postuum zelfs in het Japans. Dodoens had het boek bewust in het Vlaams geschreven en niet in het Latijn. Hij wou het toegankelijk maken voor het volk. Daarmee leverde hij ook een belangrijke bijdrage aan de verspreiding van de volkstaal.

De volledig ingescande versie van zijn boek kan je hier lezen:
http://leesmaar.nl/cruijdeb...

Niet zo een kleintje die Rembert !
(62e op de ranglijst van de Grootste Belg)

Er zijn standbeelden van Dodoens te Mechelen en te Gent. In de Sint-Pieters kerk van Leiden heeft Dodoens'zoon een monument laten oprichten.
Op mijn blote voeten dank ik je Peter.
Ken die man van in den boteniek en ergens een straat. Bij de scouts( meer dan 60 jaar geleden) leerden we veel over kruiden en planten, en nooit was de naam van Dodoens ver weg. het URL zit al bij mijn favorieten!

Sluukes Peter en nog is bedankt.
@Jos: Nau nie overdraave e ... :-)

Maar de link is inderdaad ook een van mijn favorieten. Spijtig dat dat handschrift zo moeilijk leest ...
@Jos en Peter:er is nog een café in Mechelen "Dodoens" en er WAS een ziekenhuis "Dodoens"
Waar is dat cafe gelegen ?
Zou de opsmuk van het standbeeld van Rembert Dodoens niet mee inbegrepen zijn bij de voorziene aanpak van de opkuis en heraanleg van de botanische tuin?
Laten we hopen dat ze R.Dodoens toch niet vergeten, hé.
Heeft er iemand het Peterschap (what is in a name) van dit beeld ?
@peter:dat café is links van de Wollemarkt;voorbij den Wolsack.(op gepast voor de trapjes)
Peter, een ideetje: een cursus Paliografie volgen. Heb ik vorig jaar gedaan. Nuttig man! Maar wel zowat rechercheur spelen in die oude schrijfwijzen. Om hoofdpijn te krijgen....Toch maar doorbijten!
Frisse zondag aan alle Blog bezoekers.
In 't Vrijbroekpark is het echt fris.
As je daar nen ouwe een rolstoel, met passagier, ziet rond duwen....
Jackie, en achter de toog van café Dodoens lag een lijvige kopie van het "Cruydenboek" van Dodoens. Maar zelfs die ouwe Rembert wist het toen al: contra mortis non est medicamen in ortis .....
Het cafeetje, waar vroeger veel klassieke muziek werd gedraaid werd, (of wordt nog?)uitgebaat door Marcel,die ook het taxibedrijfje Okeetax heeft.
@Roger: Maar dat cafe staat nu toch al jaren leeg ? Of vergis ik me ?
@Roger:van horen zeggen(?) er word alleen nog Heineken getapt.Das toch ook bier?of ni?
@ Peter: ik heb vorige week van een notoir bezoeker van dat cafeetje vernomen dat het gesloten is wegens ziekte van de vrouw van de uitbater.
Maar ik ben er al jaren niet meer geweest sinds ik niet meer in Mechelen woon.
@ Jackie: het schijnt dat Heineken bier is maar ik steek er mijn hand niet voor in't vuur :-)
Allee mannen, das 't beste bier om je hand in te steken :::: na het....vuur! LOl :-))
Vanmiddag nog Meneer Dodoens in zijne Kruidtuin een bezoekje gebracht....

Had de eer een rondleiding in 'mijn Mechelen' te geven, die ook via de Kruidtuin ging, en eindigde bij 'mijn favoriete geveltjes' op de Haverwerf, waarop we de wandeling besloten op de Vismarkt waar we medeblogger JanS aantroffen ;-)
.. de man die de Dodoens post plaatste, en zo is de cirkel weer eens rond ;-D
Wat is Mechelen toch klein...
En nadat ik Markec ontmoette op de Vismarkt, zag ik even later blogger Peter voorbijfietsen...
Zoals je merkt: bloggers komen heus wel achter hun beeldscherm vandaan...
Er valt ook zoveel te beleven in onze stad.
Enne, Markec: vond je ook niet dat Rembert een opknapbeurt zou mogen krijgen?
En hoe vond het door jou rondgeleid gezelschap onze stad?
@JanS: ja, Mechelen is klein... ik kwam vandaag achtereenvolgens een oud-collega, leerlingen van me, den Bjorn van de Jeugddienst (2x), en jou goede zelf tegen.... en nog later, toen we bij den Hete Patat zaten Sven Van Haezendonck...

Ja, er valt veel te beleven in onze stad....
Rembert: ja, hij stond er niet al te frisjes bij, de opknapbeurt is welkom denk ik...

Mijn gezelschap heeft - dat zegden ze me toch - zeer genoten van "ons Mechelen" en ze konden toch wel goed begrijpen dat ik die geveltjes op de Haverwerf zo mooi vindt..

Ook veel ontzag, bewondering, appreciatie, hulde voor vele andere toppers van onze stad en de verhalen over de Sotscop/ Vuylen Bras/ Opsinjoorke en De Maneblussers hadden ook veel succes...

Een mooie dag werd besloten, letterlijk onder de Sint-Romboutstoren, bij respectievelijk Hete Patat en Klapgat ;-)

weet er iemand wat dodoens in zijn rechterhand houd.

hallo , verkeerde hand

wat houd dodoens in zijn linkerhand,

het standbeeld in de kruidtuin in mechelen

Wat houdt Dodoens in zijn linkerhand?

een zeespons

UIt een grijs verleden meen ik mij te herinneren dat het een bloem was.

Dat was de bloem van een aardappelplant, Roger en andere bloggers. De aardappel werd eerst gekweekt voor zijn bloemen... Later pas ontdekte men voedingswaarde van de knollen. 

Trouwens, deze post van 2006 is deels achterhaald. Ondertussen is ook Rembert Doidoens opgelapt ( behalve de ontbrekende hand) en ziet hij er weer erg netjes uit.

inderdaad Rudi... Het verschil met vroeger is spectaculair;

(foto's: Jan Smets)