Mechelen anno 1572

met categorie:  
Mechelen Anno 1572

Deze kaart wou ik jullie niet onthouden. Een kaart van Mechelen,
uitgegeven in 1572, en schitterend ingescand.

Het origineel in mooie resolutie is HIER te vinden. Kijk even naar de Minebrues kerk, of de Sint Rommens toren, de Koepoort, de Brusselpoort, of de Degempoort.

In ieder geval een mooi beeld van het toenmalige Mechelen.

(hoge resolutiekaart HIER)
Ja, Peter: prachtig hé! Ik kende deze kaart al.
Toch een aantal opmerkelijke dingen: zoals het begijnhof dat toen nog buiten de stadsmuren lag; het kasteel van Borgerstein (gaf z'n naam aan de huidige instelling voor mentaal gehandicapten); de gotische voorloper van de Sint-Pieterskerk; een wat vreemde 'spits' van OLV-over-de-Dijle, de vele windmolens, een beeldje op het torentje van het Hof Van Hoogstraten, het verdwenen Caysershof, de wel erg spitse Katelijnekerk, de bedrijvigheid aan de Dijleboorden, de klederdracht van de 'toeschouwers'...
Een unieke plaat! Terecht op Mechelenblog gepost Peter.
Bedankt Peter!!!

Mooi geslaagde scanning.
Schitterend is dit.... als je nog zo'n mooie kaarten hebt, laat maar komen, of anders via FLickr. Zo'n zaken zijn niet alleen superinteressant, maar natuurlijk ook erg waardevol ..
Wat ik niet goed snap: de dijle lijkt rechts van de Brusselpoort vandaan te komen. En lijkt zeker niet van tussen de O.l.v over de Dijle en de Romboutstoren vandaan te komen. Iemand een verklaring?
Denkelijk wel Y.
Zou dat niet de vestingsgracht zijn?
Waar nu de 'binnenring'ligt, de oude vesten dus, was er wel degelijk voor de poorten water. Dat werd op peil gehouden door de Dijle van aan de oude watermolen, Zandpoortvest.
Denkt jos hé!
De redenering van Jos klopt volledig.
Jos, ik denk dat je redenering kan kloppen. Op 'Beeldbank Mechelen' staat er een plattegrond van Mechelen (de oudste bekende kaart van Mechelen) getekend in de periode 1550-1570 door Jacob Van Deventer. Dat is dus dezelfde periode als de prachtige kaart die Peter op deze blog heeft geplaatst. Ik zit beide kaarten nu al een tijdje te bestuderen, maar ik word er een beetje gek van... :-)
Het is wel degelijk de Dijle, maar het punt (Winketbrug) waar de vestinggracht de Dijle sneed is hier aan het zicht onttrokken.
Vandaar wellicht wat verwarring.
Zie kaart of Flickr.
Nu kan ik niet meer volgen....

De Brusselpoort ligt aan de rand van de ommuurde stad. De Dijle loopt midden door de stadsplannen op het Blog hier. En je ziet toch wel degelijk dat aan de Volmolens de vesten hun water van de Dijle ontvangen. Of versta ik Roger zijn taal niet?
Roger is volkomen juist. De Dijle loopt links van de Winketpoort, de Deigempoort en dan naar de binnenstad. Het geeft inderdaad de indruk dat de Dijle rechts van de Brusselpoort loopt, maar dat is niet zo.
Het weze dan zo, sorry!
Mersee Jos!
Er is hier sprake van gezichtsbedrog omdat de loop van de Dijle en de aanzet van de stadsgracht gecamoufleerd worden door de Winketpoort. Bovendien moesten die oude meesters alles van op de grond tekenen en zodoende zijn sommige verhoudingen niet 100% juist. Tenzij ze ooit werd rechtgetrokken, maakt de Dijle ook niet zo'n bocht ter hoogte van de huidige Winketkaai. Maar de naam "Dele" is in elk geval terecht.
Het werd tijd dat het vliegtuig werd uitgevonden. In 1572 kon de mens nog niet loskomen van de grond.
Vergelijking met de oudste kaart op de 'Beeldbank Mechelen' leert ons dat dit niet de gracht maar de Dijle is (staat er trouwens ook gewoon bijgeschreven). De gracht loopt voor de poort en achter de boompjes naar rechts.

De tekenaar heeft dus de bocht in de Dyle veel te scherp afgebeeld. Zal allicht afgeleid geweest zijn door het zicht op de begijntjes.
Ik lees bovenaan de kaart Machelen ipv Mechelen, iemand een verklaring?
Er werd in de loop der eeuwen we eens wat afgewisseld met sommige namen. Er staat in grote letters Machelen bovenaan, maar in de tekst er naast staat dan weer Mechlen. Noteer ook dat er geschreven wordt : Bagijnhof - kijk maar eens goed.
De naam Mechelen is vermoedelijk afgeleid van Machlin, dat is dan weer afgeleid van het oudnederlandse Machel of Mahl = vergaderplaats, gerechtsplaats.
Andere bronnen spreken dan weer van Mahlunjo, een oude bosbenaming, maar dit is twijfelachtig.
In 912 spreekt men van Maslinas, in het oudste officieel document uit 1008 van Maclines; Later Machelne, in 1303 Mechghelne en Mechgelne en pas in 1409 Mechelen.
Noteer verder veel andere gemeenten met gelijkaardige naam : Machelen, Maasmechelen, Kwaadmechelen etc... Ook in Duitsland : Mecklenburg,Meckelstedt, Macheren en zelfs Magglingen in de Zwitsere Jura. Opmerkelijk : de naam komt alleen voor in vlak gebied ( alhoewel, de Jura, is dat niet bergachtig - in een vallei dan misschien?)
Vroeger sprak men echter ook van Mechelen ad demeram! Aan de Demer dus. En inderdaad, eigenlijk zou onze Dijle normaal Demer moeten heten. De Dijle is namelijk een kleine bijrivier van de Demer, die in Werchter aansluit bij de Demer. De Brabantse hertogen die in Leuven woonden konden het echter niet verkroppen dat zij slechts aan een kleine rivier woonden en hebben ooit de hun rivier omgevormd tot de hoofdrivier en dan werd de Demer een bijrivier van de Dijle die in Werchter bij de Dijle kwam. Capisce? Dit onderwerp werd enkele tijd geleden uitgebreid besproken in één van de Radio 1 morgenprogramma's ( maandag wasdag of zoiets...)
Hieronder wat info over het Zwitserse Magglingen dat echter
wel 900 m hoog ligt : weg theorie van de vlakke plaats ( of is dit de uitzondering die de regel bevestigt?

Situated on a ridge 900 m above sea level, Magglingen offers a beautiful view over the near town of Biel/Bienne, the three lakes of Biel, Neuchâtel and Murten (Morat) and over the lush, green hills of the Jura.
Magglingen is situated 30 km from the Swiss capital, Berne. Direct trains run from all major Swiss towns to Biel/Bienne from where Magglingen can be reached by cable car within 10 minutes.