'Een beeld op de driftige Dijle...'

met categorie:  
Tot spijt van zij die het benijden:
maar zondag zal wéér een groot stuk binnenstad afgesloten worden!
Deze keer voor het grootste Mobiele Mechelse Monument: de eeuwenoude Hanswijkprocessie.
Misschien zien sommigen liever de hele meute 'zingende Engelen', 'Dijlefiguren', 'Duivels van de Apocalyps' en het paardrijke gevolg van Margareta Van Oostenrijk of Kardinaal Granvelle,circeltjes draaien rond de Nekkerhal...
een feit is dat één van de oudste en beroemdste processies van het land weerom door de Mechelse straten zal trekken, én hopelijk weer vele stadsgenoten én toeristen op de been brengt.
Mechelen: laat je zondag weer van je fraaiste kant zien!

Zélf heb ik er ook enkele keren in meegelopen: met het knapenkoor van Hagelstein (waarom is me nog steeds een raadsel, want ik kan geen noot zingen), als dertiende-eeuwse ziekenbroeder met een trits 'melaatsen' rondom mij, en als een grimmig ogend soldaat van één of andere Bijbelse Koning Achaz, in de jubileumeditie van '88...

Dit jaar wou ik na lange afwezigheid nog eens tussen het publiek gaan staan, strategisch opgesteld, gewapend met fototoestel... Maar helaas: ik moet werken.
Ik zal Flickr dus niet kunnen teisteren met een reeks fotootjes van dé Processie... ;-)





Ik vond nog een 'gedichtje' van ene Luc van Hoek tussen m'n Mechelse documentatie. Hij schreef het ter gelegenheid van de jubelfeesten van 1963.
Het klinkt een tikkeltje ouderwets - maar ik wil jullie het tijdsgebonden stukje poêzie niet onthouden: (om al wat in de sfeer te komen)


Maria's beeld in een vissersschuit
die vaart op de driftige Dijle.
't schip heeft de wind in de zeilen.
Bij Hanswijk echter heeft het varen uit.

Na zwoegen en tobben eindeloos
legt men het scheepke te loever
en drage ze 't beeld op de oever:
hier is 't dat Maria heur plaats verkoos.

Geen zuidenwind, noch westenwind.
en niet de scherpe oostenwind
en niet de koude noordenwind
kan 't scheepke van de plaats verdrijven,
waar Onze Vrouwe wil verblijven.
Ik zal dit jaar spijtig genoeg niet kunnen komen kijken (we hebben andere verplichtingen).
Ook bij mij roept de processie allerlei herinneringen op uit een verleden dat begon als gewone figurant over acteur tot uiteindelijk regisseur van de jubileumeditie in '88.
Mijn eerste rol dateert uit de late jaren '60, begin '70: ik speelde het zoontje van de profeet Jesaja. De groep rond deze figuur werd eertijds bemand door leerlingen van het Sint-Romboutscollege. Het was een groep met verschillende sprekende rollen. Eén zin luidde: "Vraag een teken aan Jahwe, Uw God." En de repliek: "Ik zal Jahwe niet tarten en geen teken vragen..." Bij het passeren van het college op de Veemarkt werd die tekst dan aangepast tot: "Vraag een teken aan de prefect..." en "Ik zal de prefect niet tarten en geen strafstudie vragen..." Blijkbaar heeft niemand dat ooit gemerkt, want we hebben er nooit strafstudie voor gekregen.
Net zomin toen we met enkele klasgenoten als 'acoliet' (misdienaars) moesten meelopen. We droegen allemaal een groot brood, waarvan op het einde van de processie alleen de buitenste korst overbleef; de rest hadden we al wandelend opgepeuzeld.
Toen ik later als regisseur aan de slag ging, ervaarde ik pas wat voor een machinerie zo'n groots opgezette processie wel was met - toen nog - ruim 2.000 deelnemers, soms wel 100 paarden, tientallen wagens, fanfares en andere muziekgroepen, dansers enz.
Het grootste mirakel van Hanswijk is en blijft de onvolprezen Madeleine Jacobs, leidster van het meisjeskoor van de Ursulinen. Dirigerend liep zij zowat de hele processie achterwaarts én nooit is ze ten val gekomen. Kanunnik Gouverneur, de vroegere bezieler van de processie, noemde dit een mirakel!
"Op een dag van het jaar O.H. 988, onder grijze, regenzwangere lucht, en midden kilkoude windstoten, trachtte een vissersscheepje met bol zeil voort te varen op de kronkelende Dijle, tegen stroom op, naar de stad Mechelen. Op het gehucht Hanswijk, waar van oudsher een kapelletje bestond, liep het bootje - dat een Mariabeeld meedroeg - vast...
Alle pogingen van de vissers en van de toegesnelde boeren van de Dries ten spijt, bleef het schuitje roerloos liggen. De scheepsknechten en de oeverbewoners, oordelend dat het Mariabeeld ter plaatse wilde blijven, brachten het aan land en in de bidplaats, toegewijd aan de H.Lambertus en de H.Catharina.
Aldus de vrome legende van de aankomst van O.L.Vrouw van Hanswijk."

Dit zijn de eerste woorden van het 'draaiboek' (hoe heet zulk boek voor een processie ?), geschreven door Luc Van Hoek (waarvan Jans het gedichtje in zijn stuk opnam), die feitelijk de 'ontwerper' was van de processie editie 1963. Het waren de Jubelfeesten en de 10de Cavalcade. In het draaiboek lees ik dat er toen 2775 deelnemers waren. 1696 mannen, 914 vrouwen, 126 jongens, 39 meisjes en...231 paarden.
God ja, Koen: Madeleine Jacobs...een monument van een 'madam' - ook weeral verleden tijd...
Maar ze was inderdaad onlosmakelijk met dé Processie verbonden.
Leuke anecdote verder...
En Jato: ook bedankt voor de verdere info!
Goh, Madeleine Jacobs, ja dat was inderdaad een héél speciaal 'madam'! Ik zie het nog altijd voor me zoals ze daar liep achteruit terwijl dirigerend met een palmtak in de hand. Ik wist natuurlijk niet dat ze dat achterwaarts lopen werkelijk bleef volhouden de hele processie lang!
Communiefeesten eisen zoals elk jaar weer hun deel.
Ook ik zal er niet kunnen zijn, hopelijk volgend jaar wel.
Dat de stad deels wordt afgesloten voor het verkeer kan me als bewoner echt niet veel schelen.
De straten zijn dan een pak veiliger, je kan toch moeilijk zeggen dat je absoluut een wagen nodig hebt om je te verplaatsen in een vestzak-grote stad. Alles kan te voet en bovendien zijn zulke dagen mijns inziens echte hoogdagen voor de Mechelaars. Folklore, traditie, wemelende of wiemelende massas geven aan dat Mechelen écht een sex-y stad is voor wie er een dagje op uit wil.
Wegens communiefeest kan ik er jammer genoeg niet bij zijn dit jaar.
Dat de stad wordt afgesloten voor autoverkeer is een goede zaak. Kunnen ze dat niet elke zondag doen ?
Met de fiets raak je overal. Ben daarnet zelfs bijna overhoop gereden door een wielerterrorist, die reed meer dan 30km/uur op de Veemarkt. Riskant, met al die scholieren.
ik ben vorig jaar gaan kijken met vrienden uit buitenland die op bezoek waren.... zoiets vind je niet overal, ze vonden het 'impressive'.
Het was toen wel bloedheet als ik me goed herinner ;o)
Ik ga dit jaar - als nieuwe Mechelaar - voor de eerste keer kijken (als het weer het toelaat ten minste). En ik heb direct mijn ouders uitgenodigd, zodat zij ook 's Mechelen in volle glorie kunnen zien. Ben nog in onderhandeling met mijn zus ;-)
Ik heb altijd een beetje een gevoel van anachronisme bij dit soort zaken. In ieder geval heb ik respect voor het gegeven en voor de mensen die er aan meedoen, maar eigenlijk vind ik er zelf niet zoveel aan ...
Da's niet geheel naast de waarheid Peter. Ook dat anachronistisch gevoel heb ik ook soms... En toch: het is een belangrijk historisch stukje cultureel patrimonium van deze stad. Ik zou het spijtig vinden mocht dit ooit verdwijnen.
Elk jaar hoef ik ze ook niet te 'bekijken' - maar om de 'zoveel' tijd wil ik wel eens aan de straatkant gaan staan om ze in volle glorie te zien voorbijtrekken.
Ik heb er, zoals véle Mechelaars, veel plezier aan gehad om er in mee te lopen (ook al zat er in mijn jonge jaren toch nog behoorlijk wat 'druk' bij in de Mechelse scholen, om mee op te stappen). Vooral het meelopen in de jubelprocessie van '88, de Cavalcade, vond ik een unieke uitdaging. Ik was gelukkig zwaar vermomd - en dan is 't héél leuk om, onherkenbaar, de vele mij bekende toeschouwers te ontdekken in de menigte.
Ik heb een heel sterke waardering voor al die mensen die er een héél jaar mee bezig zijn om de Processie wéér maar eens op poten te zetten, en steeds opnieuw vele vrijwilligers bij mekaar krijgen om deel te nemen (en dat wordt hoe langer hoe moeilijker).
(spijtig dat dit item 'gesneuveld' is in de reeks 'Mechelen zoals het is'...)
Ja, de Hanswijkprocessie.. een mooie traditie... het verhaal van hoe het mariabeeld hier terecht kwam in het gehucht HAM is ook heel mooi.. dit alles wordt dan jaarlijks o zo mooi ge-evoceerd...

Maar ook dit jaar moet ik verstek laten gaan, want ik ben die zondagmorgen en namiddag nodig op de opendeurdag van onze school... hoe een aantal bezoekers aan onze opendeurdag de school gaan kunnen bereiken, is een andere zaak.... maar dat of ze de weg vinden en in welke hoeveelheid, zal zondag moeten blijken...
Frieda Van Vaeck, coördinator van de Hanswijkprocessie, en haar ploeg, doen vanmorgen in de GVA een warme oproep aan alle Mechelaars die materiaal zouden hebben omtrent deze processie.
Dit om de gaten in de collectie aan te vullen.
Sinds '73 werd een archief samengesteld. De ganse collectie bevindt zich nu in het Aartsbisschoppelijk Paleis, waar alles beter te bewaren is dan op het secretariaat in de Augustijnenstraat.
Wat komt in aanmerking:
vlaggen, vaantjes, foto's, krantenartikels, videofilms, oude cavalcadeboeken...
Belangrijk is het om al dit materiaal te bewaren voor het nageslacht.

tel.: 015-20 22 94
of
frieda.vanvaeck@catho.kerknet.be

http://www.hanswijkprocessi...
Mooie foto's van de Processie, op Flickr gezet door Nelly!
Dank U, Jan.
Vermits jij er toch niet bij kon zijn......
@JanS & Nelly: inderdaad mooie foto's, ook ik kon er niet bij zijn, wegens aanwezigheid vereist op de openschooldag van onze school, maar dankzij de mooie foto's kan ik me toch een beeld vormen van de Hanswijkprocessie... zeer leuk!!!
test, nieuwe blogger.
Welkom Polle